olan Qafqaz cəmiyyəti” birləşmiş səhmdar cəmiyyətinin
sahib olduğu fabrik əsas müəssisələrdən birinə çevrildi. Cəmiyyət İngilis və Amerikan kapitalının əsasında
quruldu.
Təmizlənmiş pambıq istehsalının inkişafı birbaşa olaraq əyalətdəki pambıq sənayesinin illik artımına səbəb
oldu. 1900-cü ildə 2 pambıqtəmizləmə zavodu burda fəaliyyət göstərirdi. 1911-ci ildə əyalətdə 24 mövcud
pambıq təmizləyən zavoddan 5-i Gəncədə yerləşirdi. Bu zavodlardan hər birində illik ortalama olaraq 100 pud
təmizlənmiş pambıq istehsal edilirdi.
Geniş pambıqtəmizləmə zavodlarında istehsal edilən yüz minlərlə pud təmizlənmiş pambıq Moskva və
digər şəhərlərə göndərilirdi. 1919-cu ildə təmizlənmiş pambığın istehsalı ilə məşğul olan digər birləşmiş
səhmdar cəmiyyət olan “Yelizavetpol kənd təsərrüfatı və istehsal ticarəti” yaradıldı.
Gəncədə XIX əsrin 50-ci illərində qurulmuş tütün fabriki fəaliyyət göstərirdi. Kərpic zavodları da
istehsalatda əhəmiyyətli yerlərdən birini tuturdu. İstehsal yalnız yerli əhalinin tələblərini deyil, həmçinin
əyalətin rayon və kəndlərinin tələbatını ödəyirdi.
1883-cü ildə şəhərin iqtisadiyyatının inkişafına səbəb olan Bakı–Tiflis dəmiryolu fəaliyyətə başladı. Bu
dəmiryolu vasitəsilə bütün Qafqaz ölkələrinə yerli kənd təsərrüfatı və istehsal məhsullarının göndərilməsi
mümkün oldu. Bütün bunlarla yanaşı Gəncə şəhərinin Bakı ,Şuşa, Tiflis və İrəvan şəhərləri ilə əlaqələri
dəmiryolu vasitəsilə daha da sıxlaşdı. İstehsal məhsulları vaqon və çənlərdə bu xətt vasitəsilə yuxarıda qeyd
etdiyimiz şəhərlərə göndərilirdi.
Kapitalizmin inkişafının nəticəsi olaraq şəhərdə geniş miqyasda Bank-kredit sistemi yarandı. 1896-cı ildə
Azov-Don ticarət bankının filialı, 1905-ci ildə ilk və 1907-ci ildə ikinci qarışıq ticarət-kredit cəmiyyətləri, 1912-
ci ildə Tiflis ticarət bankının şöbəsi, 1913-cü ildə Volgodonsk ticarət bankı agentliyi və uzun sürən
danışıqlardan sonra 1916-cı ildə Dövlət Yelizavetpol bankı açıldı.
Kapitalizmin inkişafı Gəncə