n
hökmranlığı dövrü başladı.
Transqafqaz məkanında ticarət sahəsində yenidən aparıcı yerlərdən birini tutan Gəncə Rusiya və Yaxın
Şərqdəki və Avropadakı ölkələrlə sıx ticarət əlaqələri yaratmışdı. Tarixi mənbələrdən birinə əsaslanarsaq, o
dövrlərdə Gəncənin 225000 əhalisi var idi.
Müvəqqəti olaraq hərbi fəaliyyətlərin azalması və ticari əlaqələrin genişlənməsi Gəncənin və digər
şəhərlərin iqtisadiyyatının dirçəlməsinə və inkişafına gətirib çıxartdı. Bu dövrlərdə burda olan türk səyyahı olan
Övliya Çələbi Gəncədə hər birinin bağçası olan 6000 dən çox evin olduğu haqqında öz xatirələrində qeyd edirdi.
Xüsusilə o, Gəncədə ipək sənayesinin inkişafını qeyd edirdi. 1723-cü ildə də Osmanlılar Gəncəni mühasirəyə
almış, lakin oranı tutmağa nail ola bilməmişdilər.
İran ordusunun başında duran Nadir şah Azərbaycandan türklərin və rusların çıxarılmasını və bu ərazilərin
İranın əsarəti altında olmasını qarşısına məqsəd qoymuşdu. 1735-ci ildə Gəncə yaxınlığında İran və Rusiya
arasında bağlanan müqaviləyə əsasən Rusiya hökuməti hərbi qüvvələrini Xəzəryanı ərazilərdən geri çəkdi.
Nadir şahın yürütdüyü siyasət əhalinin tamamilə viranına və kasıbçılığın artmasına gətirib çıxartdı. 1747-ci
ildə Nadir şahın öldürülməsi nəticəsində müstəqil feodal dövlətlərin – xanlıqların yaranmasıyla başa çatdı.
XVIII əsrin ortalarında Gəncə xanlığı yarandı. Ziyadoğlulları sülaləsinin nümayəndəsi olan, uzun müddət
Gəncəni idarə edən Şahverdi xan(1740-1756) Gəncənin xanı oldu. XVIII əsrin 80-ci illərində Cavad xanın
hakimiyyəti dövründə Gəncə gücləndi. O, müstəqil xarici siyasətə üstünlük verirdi. Gəncə xanlığının özünün
pul vahidi mövcud idi.
Bu dövrdə Rusiya imperiyası yeni ölkə və dövlətləri tutmaq siyasətini yeridirdi. Buna görə də Rusiya
strateji və iqtisadi cəhətdən əlverişli mövqedə yerləşən Azərbaycana xüsusi bir maraq göstərirdi. Gəncə
xanlığının yerləşdiyi yerin əlverişli mövqeyini nəzərə alan Rusiya ilk olaraq buranı zəbt etmək, daha sonra isə
ondan