r çayında ən münasib
keçid kimi XVIII-XIX əsrlərdə, hətta XX əsrin əvvəllərində öz əhəmiyyətini itirməmişdir.
Qədim Mingəçevirlə bağlı faktlara Plutarxın, Strabonun, Ptolomeyin və başqa dünya şöhrətli tarixçi,
coğrafiyaşünasların əsərlərində də rast gəlmək olur.
«Mingəçevir» toponimin necə yaranması barədə müxtəlif ehtimallar mövcuddur. Burada e. ə. I əsrdə
məşhur Roma sərkərdəsi Pompey və alban çarı Oris arasında döyüş olmuşdur. Tarixçilərin təsvirinə görə
albanlar məhz indiki bəndin ərazisində Pompey qoşunlarını gözləmişlər. Oris ordusunun bir hissəsini ayrı-ayrı
manqalara bölüb, ehtiyatda saxlamış və lazım gəldikdə «Manqaça vur» sözləri ilə əmr etmişdir.
«Mingəçevir» toponiminin meydana gəlməsində ərəblərin Azərbaycanda olmalarının da müəyyən təsiri
olmamış deyil. Elxanilər hərəkatının yatırılması üçün Azərbaycana göndərilmiş ərəb sərkərdəsi Məniçöhrün qızı
döyüşlərin birində həlak olur və atası onu yadigar qılıncı və atı ilə birlikdə Kürün sahilində dəfn edir. Ehtimal
var ki, «Mingəçevir» sözü Məniçöhrün adı ilə bağlıdır.
Mərhum akademik Z. Bünyadov «Mingəçevir» adını 839-cu ildə xilafətə qarşı çıxmış Babək üsyanını
yatırmaq üçün Azərbaycana göndərilmiş ərəb sərkərdəsi Mingəçevir Əl-Fərqaninin adı ilə bağlayır.
Ehtimallardan biri də toponimin «Min.gəl.çevril.» olmasıdır. Şəhər gözəl olsa da, burada yaşamaq qorxulu
idi. Gur və sərt axan Kür çayı tez-tez məcrasından çıxaraq böyük tələfatlar törədirdi. (Qayığa min gəl, amma
burada yaşama, çevril get).
Professor T. Hacıyev Azərbaycanın qədim dövləti Midiyanın Mannanın xarabalıqları üzərində, məhz onun
əsasında yarandığını qeyd edir. T. Hacıyevin fikrincə albanların «mik» tayfası qədim mak (manq-manna) tayfa
birliyinin davamıdır. «Mik» sözü «mak» sözünün fonetik variantıdır və bu sözün əsli ehtimal ki, «minq»
şəklində olmuşdur. Ona görə də T. Hacıyev «manna» sözünün mənbələrdə göstərilən «minni» variantını
«mingi» (minqe) şəklində görməyi doğru sayır və «Mingəçevir» adının