İran İslam Respublikası ilə sərhədindən Araz
çayı axır. Dağ-şabalıdı, şabalıdı və qəhvəyi dağ-meşə torpaqları yayılmışdır. Yarımsəhra, dağ-kserofit bitki
örtüyü üstündür. Heyvanları: canavar, tülkü, süleysin, çölsiçanı və s.
İqtisadiyyatında üzümçülük, heyvandarlıq və taxılçılıq əsas yer tutur.
Cəbrayıl rayonunun adı rayonun mərkəzi olan Cəbrayıl şəhərinin adından götürülmüşdür. Cəbrayıl şəhərinin
adı isə həmin yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuş Cəbrayıl adlı şəxsin adı ilə bağlıdır. Digər mənbə və
məlumata görə Cəbrayıl toponimi İslamda və monoteist dinlərdə Allahın ən yaxını olan Cəbrayıl adlı mələyin
adı ilə əlaqədardır. Cəbrayıl sözü ərəbcə «Allahın qulu» deməkdir.
Bu versiya onunla bağlıdır ki, «Araz çayı» üzərində tikilmiş «Xudafərin» körpülərindən biri e. ə. V əsrdə
tikilmiş və körpülərin adının «Xudafərin» qoyulması («Allaha eşq olsun», «Allaha afərin») islamçılıqla bağlı
olmuşdur. Bu isə Cəbrayıl rayonunun adını Cəbrayıl mələyinin adı ilə bağlamağa əsas verir. Məhz bu səbəbdən
Həzrət İmam Əli Cəbrayılda olan «Dül-dül» ocağını ziyarət etməyə gəlmiş və onun atlarının izi həmin
ziyarətgahda qalmışdır.
Keçmiş Cəbrayıl adlanan ərazidə «Azıx» mağarası yerləşirdi ki, həmin mağarada 1,5 milyon il əvvəl insan
yaşadığı sübut olunmuş və bütün Avropada insan sivilizasiyasının buradan başlandığı güman edilir. Həmin
mağarada tapılmış insan qalıqları onu deməyə əsas verir ki, Cəbrayıl rayonunun tarixi ilk insan yarandığı tarixə
təsadüf edir və bu da Cəbrayıl rayonunun adının Cəbrayıl mələyinin adı ilə bağlamağa bir daha əsas verir.
XIX əsrin II yarısında və XX əsrin əvvəllərində Cəbrayıl kəndinə «Qraxdın» da deyirmişlər. Bu, deyilənlərə
görə, 1831-ci ildə rayonun Daşkəsən kəndində «Karantin» idarəsinin yaradılması və həmin idarənin Cəbrayıl
kəndinə köçürülməsi ilə bağlıdır. Yerli əhali «Karantin» sözünü «Qraxdın» kimi tələffüz etmişdir. Bəzi
mənbələrə görə isə «Qraxdın» sözü XVIII əsrdə Nadir şahın hakimiyyəti dövründə Azərbaycana