suayrıcından keçir. Ərazisinin hünd. 100 m-dən (ovalıqda) 4466 m-ədəkdir
(Bazardüzü dağı). Heydər zirvəsi də (3755 m) buradadır. Yura, Tabaşir, Neogen və Antropogen çöküntüləri
yayılmışdır. Gil yatağı var. İqlimi düzənlik və dağətəyi hissədə mülayim isti, yüksək dağlıqda soyuq və
rütubətlidir. Orta temperatur yanvarda yüksək dağlıqda -14°C, düzənlikdə 1°C, iyulda müvafiq olaraq 2°C və
24°C-dir. İllik yağıntı 350-1500 mm-dir. Çayları (Qusar və Samur) Xəzər dənizi hövzəsinə aiddir. Torpaqları,
əsasən, çimli dağ-çəmən, qonur dağ-meşə, tipik və karbonatlı dağ-meşə, qəhvəyidir. Dağlıq sahənin əsas bitki
örtüyü alp və subalp çəmənləridir. Maili düzənlikdə enliyarpaqlı meşələr (palıd, fıstıq, vələs və s.), çəmən və
kolluqlar geniş sahə tutur. Heyvanları: dağkeçisi, köpgər, ayı, canavar, vaşaq, meşə pişiyi, daşlıq dələsi, meşə
dələsi və s. Quşları: ular, tetra quşu, göyərçin və s. Rayonda Qusar yasaqlığı yaradılmışdır.
Qusar mühüm kənd təsərrüfatı - bitkiçilik (taxılçılıq, tərəvəzçilik, kartofçuluq, meyvəçilik), heyvandarlıq
(maldarlıq, qoyunçuluq) və quşçuluq rayonudur.
Rayon daxilində ən qədim dövr çöküntülərinin (Tahircal çayının yuxarı orta axınlarında) yaşı 135-145
milyon ilə çatır.
Qusar toponiminin mənşəyi haqqında müxtəlif mülahizələr mövcuddur.
M. M. İxilov «Narodı lezginskoy qruppı» əsərində bu toponimin ləzgi dilində «Allah» mənasında işlənən
ğutsar sözündən törəndiyini göstərib.
Qusar coğrafi obyekt adının rus dilində vaxtilə «macar forması geymiş süvari əsgər» mənasında işlənmiş
«qusar» sözü ilə bağlı olması haqqında mülahizə də mövcuddur. Fərziyyəyə görə Rusiyada 1783-1784-cü
illərdə təşkil edilmiş Qusar Süvari alayı Azərbaycanın Rusiyaya ilhaq edilməsindən sonra rayon ərazisində
yerləşdirilmiş və həmin yer bu qoşun növünün adı ilə adlandırılmışdır.
Digər bir mülahizəyə görə Qusar qus/quz (qədim türk tayfasının adı) və ar (adam, kişi, ər) hissələrindən
formalaşmış və quzlardan olan kişi, ər mənasında işlənmişdir.
Qusar