a əsr müdafiə qalaları və sığınacaqlar hündür və geniş bir ərazidə inşa edilir və onun ətrafı ya təbii
şəraitlə qorunurdu, ya da ki, qalanın ətrafına hündür divar çəkilir və müəyyən məsafələrdən bir bürclər inşa
edilirdi. Burada biz onlara təsadüf etmirik. Bunlara əsasən deyə bilərik ki, Bartaz qız qalası müşahidə məntəqəsi
rolu oynamışdır.
Rayonun Yeməzli və Bartaz kəndlərində qədim alban kilsələri var idi.
Tarix diyarşünaslıq muzeyi:
Muzey rayon mərkəzində idi. Onun yüzlərlə eksponatı var idi. Onlar xalqımızın uzaq keçmişindən bu
günümüzə qədər olan həyat tərzini, məişət və mədəniyyətini əks etdirdi.
Daş heykəllər muzeyi:
Ağ oyuq deyilən yerdədir. Burada müxtəlif dövrlərə aid daş abidələri vardır.
Koroğlu daşı
Xalq qəhrəmanı Koroğlunun adı ilə hallandırılan bir daş əslində ondan xeyli əvvəllər mövcud olmuşdur. Bu
daş ağ rəngdədir və onun nisbətən baş tərəfinə bir oyuq var. Həmin daşın yerləşdiyi yerə Ağ oyuq deyirlər. Bu
ərazinin belə adlanması bu daşla əlaqədardır. Ağ (daş) oyuq (yenə daşda) sözləri hər şeyin adını göstərir.
Daşın üzərindəki oyuqda qədim türklər, atəşpərəstlər od qalayardı. Bu oyuqda da çox güman ki, şam
yanardı, müxtəlif ayinləri icra edərdilər.
Daşın üzərində qəribə yazılar da vardır. Bunlar qədim türk yazılarına bənzəyirdi. Çox güman ki, bunlar
Orxan-Yenisey yazılarıdır. Bu əraziyə bəzən «Yazı düzü» də deyirlər. Bu ad da həmin daşla, onda olan yazılarla
əlaqədar yaranmışdır. Həmin ərazi rayon mərkəzindən Bakıya gedən yolun üstündə, hündür bir yerdədir. Son
zamanlar burada daş abidədən ibarət bir muzey yaradılmışdı.
Daşın ölçüləri təxminən 90 sm x 40 sm x 20 sm-dir. O yonulmuş haldadır. Neçə əsrdir günün və yağışın
altında qalmasına baxmayaraq öz keyfiyyətini itirməmişdir.
Ermənistanın işğalı nəticəsində dağıdılmış mədəni abidələr haqda məlumat
Rayon 29 oktyabr 1993-cü il tarixdə erməni silahlı birləşmələri tərəfindən işğal olunmuşdur.
İşğal nəticəsində təqribi hesablamalara görə rayona 1 milyard