Culfa rayonu

Ümumi məlumat

Ümumi ərazi – 1,00 min.kv.km
Əhalinin ümumi sayı – 47,0 min (1 yanvar, 2020-ci il)
Əhalinin sixlığı - 1 kv. km 51 nəfər (1 yanvar 2020-ci il)
Şəhərin sayı - 1
Kəndlərin sayı - 22
Culfa Naxçıvan Muxtar Respublikasının qədim şəhərlərindən
biridir. Tarixi mənbələrdə Culfa şəhərinin salınması bizim eranın VI
əsrinə aid edilir.
Ehtimala görə «Culfa» sözü orta əsrlərdə cükki tacir təşkilatının
adı ilə əlaqədardır. Culfanın adı bəzi mənbələrdə Culağ kimi də
çəkilir. Qədim Culfanın xarabalığı indiki Culfa şəhərindən 3 km
aralıdadır. Burada yaşayış binaları, qala divarları, karvansara, bazar
və dini binaların qalıqları, qədim qəbiristanlıq aşkar edilmişdir.
1939-1940-cı illərdə Culfa şəhərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tunc dövrünə aid monoxrom və
polixrom boyalı gil qablar, tunc xəncər, ox və nizə ucluqları, toppuz, bilərzik, boyunbağı və s. tapılmışdır.
Tranzit karvan yolu üzərində yerləşən Culfa daim mühüm rola malik olmuş, regionun iqtisadi əhəmiyyəti
artmışdır. IX-XII əsrlərdə Culfada sənətkarlıq və ticarət daha da inkişaf etmişdir. XI əsrin ikinci yarısından
etibarən beynəlxalq ipək ticarətində mühüm rol oynamağa başlamışdır. Həmin dövrdə Culfada təqribən 3000 ev
mövcud idi (15-20 min əhali yaşayırdı). Culfa tacirləri Rusiya, şərq ölkələri, Venesiya, Marsel və s. Avropa
şəhərləri ilə ipək ticarəti edirdilər.
Culfa rayonu Naxçıvan Muxtar Respublikasında inzibati rayon kimi 1930 ildə təşkil edilmişdir. Şimal-
şərqdə Ermənistanla, cənubda isə İranla həmsərhəddir. Mərkəzi Culfa şəhəridir.
Rayona Culfa ş. və Yaycı, Dizə, Əbrəqunis, Bənəniyar, Ərəzin, Camaldin, Saltax, Göydərə, Xanəgah,
Əlincə, Xoşkeşin, Milax, Teyvaz, Qazançı, Nəhəcir, Göynük, Ərəfsə, Ləkətağ, Boyəhməd, Kirnə, Qızılca,
Şurud, Gal, Gülüstan kəndləri daxildir.
Rayonun Ermənistan Respublikası ilə sərhədi boyu Zəngəzur silsiləsi uzanır. Silsilə Araz çayına doğru
alçalaraq Arazboyu düzənliklərə (Culfa düzənliyi və s.) keçir.