Kəngərli rayonu
Ümumi məlumat
Ümumi ərazi – 0,70 min.kv.km
Əhalinin ümumi sayı – 32,7 min (1 yanvar, 2020-ci il)
Əhalinin sixlığı - 1 kv. km 47 nəfər (1 yanvar 2020-ci il)
Qəsəbələrin sayı - 1
Kəndlərin sayı - 10
Kəngərli rayonu qədim Kəngərlililərin məskunlaşdığı ərazidə
yaranmışdır.
Azərbaycan ərazisində kəngərli tayfaları Naxçıvanda Şərur rayonunun
(Hal-hazırda Kəngərli rayonunun ərazisidir) ərazisində Arazboyu maili
düzənlikdə məskunlaşmışlar.
Kəngərlilər qədim türkdilli tayfalardandır. «Kəngər» sözü Aral və Baxış
gölləri arasında ortaya çıxmışdır. Kəngərli tayfalarının bir qismi IV-V əsrlərdə Hunların tərkibində Azərbaycana
gəlmişdir.
XV-XVI əsrlərdə Naxçıvan diyarı Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu feodal dövlətlərinin hakimiyyəti altında
olmuş və XVI əsrdə Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin tərkibinə daxil olmuşdur. Bu dövrdə Səfəvi şahları
Naxçıvan ölkəsinin idarə edilməsi hüququnun özlərinin ən güclü dayaqlarından olan Kəngərli tayfa başçılarına
vermişdilər. Kəngərli tayfa başçıları Naxçıvanın irsi hakimləri olaraq Naxçıvanı XIX əsrin 40-cı illərinə qədər
idarə etmişlər.
İndiki Kəngərli rayonu ərazisi Kəngərlilərin yaşadığı qədim ərazi Arazboyu düzənlikdən şimal-qərbdən
cənub-şərqə doğru uzanır. Bura Kəngərli düzü adlanır.
Rayon şimal və şimal-şərqdən Dərələyəz dağ silsiləsinin qolları ilə əhatələnərək cənubdan Araz çayına
doğru istiqamətlənir.
Kəngərli rayonu ərazisində qədim insanların əmək fəaliyyətini və həyat tərzini əks etdirən maddi
mədəniyyət qalıqları ilə zəngin xeyli arxeoloji abidə var. Bu abidələr qədim yaşayış yerləri, qalalar,
qəbiristanlıqlar, kurqanlar və memarlıq abidələrindən ibarətdir.
Kəngərlilər tayfasının Azərbaycan xalqının etnogenezinin formalaşmasında böyük rolu olmuşdur. Səfəvilər
dövlətinin dövründə Kəngərlilər dövlətin daxili və xarici siyasətində və işlərində fəal iştirak etmişlər.
XVIII əsrin II yarısında Kəngərli hakimlərinin əksəriyyəti Azərbaycanda yüksək titullar daşımışdır.
Kəngərlilərin