Mastopatiya – süd vəzinin xoşxassəli şiş xəstəliyidir. Əsasən 25-50 yaşlı qadınlar arasında arasında daha geniş yayılıb. Lakin son illər mastopatiyaya cavan, hətta ailə həyatı qurmayan qızlarda da tez-tez rast gəlinir. Bu hormonal xəstəlik əsasən irsi xarakter daşıyır. Mastopatiyaya səbəb olan digər faktorlar da var: yumurtalıqların iltihabı, zob, öd kisəsi və qaraciyər xəstəlikləri, diabet, piylənmə, stress, depressiya, qeyri-müntəzəm cinsi həyat, abortlar, süd vəzin travmaları, alkoqol, nikotin, ilk hamiləliyin gec olması, erkən aybaşı və s. Xəstəlik özünü süd vəzində ağrılar, struturunun bərkiməsi və ya düyünlərin əmələ gəlməsi ilə göstərir. Bəzən vəzidən tünd və ya aşıq rəngli ifrazat olur. Müasir insanların qidasında konservantların, hormonabənzər maddələrin artması da, ehtimal ki, mastopatiyaya səbəb ola bilir. Mastopatiya adətən özünümüayinədə aşkar olunur. Xərçəngönü xəstəlik olmasına baxmayaraq vaxtında aşkar edildikdə və müalicə olunduqda izsiz keçib gedir.
Süd vəzisindəki kistalar şişlər ilə qarışmaz, şişlər və xərçəngə çevrilməz, xəstə üçün həyat təhlükəsi yaratmazlar. Sadə bir ultrasəs müayinəsi ilə 100% dəqiq diaqnoz qoyula bilər. Süd vəzisi kistaları zamanı, hər hansı bir cərrahi müalicəyə ehtiyac yoxdur.
Bəzi kistaların müəyyən vaxt ərzində içindəki maye azalır və qatı çöküntülər ortaya çıxa bilir. Belə kistalara komplikasiyalı kistalar deyilir. Içi qatı hala dönən bu komplikasiyalı kistaların bəzən tez-tez müayinəsinə və çox nadir hallarda isə histopatoloji analizə ehtiyac ola bilər.
Süd vəzisinin sadə kistaları, yəni fibrokistalar, ve ya fibrokistik mastopatiya süd vəzisinin ən xoşxassəli hallarındandır, sadəcə ağrı verə bilər.
Xalq təbabəti mastopatiyanın müalicəsində çoxlu bitki yığıntıları təklif edir.
Öküzgülü ilə bitki yığıntısı
Hərəsindən bir xörək qaşığı itburnu meyvələri və öküzgülü çiçəkləri, hərəsindən 2 xörək qaşığı adaçayı (sürvə) yarpağı və gicitkən yarpağı, 3 xörək qaşığı gülümbahar çiçəkləri xırdalanaraq qarışdırılır.