Amneziya yaddaş və xatirələrin itirilməsi halıdır, tam və ya hissəvi olmaqla amneziya iki formada müşahidə edilir. Hissəvi anmeziyada yaddaş tam itirilmir və bulanıq obrazlar, hadisələrin kiçik hissələri saxlanır, lakin baş verənlərin fəza-zaman ölçüsü unudulur. Yaddaşın hansı mərhələsinin itirilməsindən asılı olaraq retroqrad, retroanteqrad, anteqrad və retard formaları ayırd edilir. Retroqrad amneziya – xəstəlikdən və ya travmadan əvvəlki xatirələrin unudulması ilə xarakterizə olunur. Anteqrad amneziyada huşsuz vəziyyətdən ayılandan sonra hadisələrin yaddan çıxması baş verir. Retroanteqrad forma isə bunların kombinasiyası şəklində təzahür edir. Retard amneziyada xatirələr huşun itirilməsindən dərhal sonra deyil, müəyyən zaman keçəndən sonra itirilir.
İnkişaf tempinə və formasına görə reqressiv, stasionar və proqressiv formalara bölünür. Reqressiv amneziyanın əsas xüsusiyyəti yaddaşın qeyri-müəyyən zaman kəsiyində bərpa olunmasıdır. Stasionar amneziyada həyatda baş verən olan bəzi hadisələr dayanıqlı şəkildə unudulur. Proqressiv forma daha ağır gedişi ilə seçilir və yaddaş bugündən keçmişə doğru silinir. Yaxın vaxtlarda baş verənlər yadda qalmır, xatirələrin zaman bölgüsü pozulur, onların emosional rəngi getdikcə solğunlaşır və xatırələr tam yox olur. Uşaq və yeniyetmə yaşlarının xatirələri və təcrübi vərdişlər daha aydın şəkildə uzun müddət saxlanır.
Amneziyanın ehtimal olunan səbəbləri
Dissosiativ amneziya – yaxın zamanlarda baş vermiş vacib hadisələrin, şəxsi həyata aid faktların itirilməsidir ki, bu zaman bütün digər xatirə və bacarıqlar saxlanır. Əksər hallarda psixi travmalar, tragik hadisələr, yaxınlardan birinin itkisindən sonra yaranır. Vacib məqamlardan biri budur ki, amneziyanın bu formasında beyində heç bir üzvi dəyişiklik, intoksikasiya əlamətləri və ya hədsiz yüklənmə olmur. Yaddaşın belə itirilməsi xəstə ayıq olduğu zaman özünü göstərsə də, hipnoz altında hadisələrin gedişi bərpa olunur.
Posthipnotik amneziya – hipnoz seansı zamanı baş