verənlərin xatırlanmaması halıdır.
Dissosiativ fuqa – psixogen amneziyadır, xəstənin psixi travma və ya ekstremal situasiyadan qaçma istəyi ilə izah olunur. Xəstə doğrudan da yaşadığı və işlədiyi yerdən uzaqlaşaraq bir neçə saat, bir neçə gün, bəzən isə daha uzun müddət bütün tərcümeyi-halını unudur. Sonra birdən-birə hər şeyi xatırlayıb fuqa müddətində baş verənləri unuda bilir.
Amneziya bəzən baş beyin xəstəliyinin tək əlaməti olsa da, müəyyən hallarda aqnoziya, apraksiya və afaziya halları ilə paralel müşahidə olunur. Xəstə itirilmiş xatirələrin yerini yalançı xatirələrlə – konfabulyasiyalarla doldura bilir və ya onları təhrif edir – bu, hal paramneziya adlanır.
İnsult, kəllə-beyin travması, herpetik ensefalit, intoksikasiyalar, metabolik ensefalopatiyalar, baş beynin degenerativ xəstəlikləri, şişləri, psixi xəstəliklər, epilepsiya və emosional şok amneziyaya səbəb ola bilər.
Beynin yaddaş funksiyasını təmin edən əsas anatomik stukturlar – hipotalamus, məməyəbənzən cisimlər, mediodorzal nüvə, gicgah payları və alın payıdır. Mediobazal sistem yaddasaxlamanın, öyrənmənin, qavramanın və yeni informasiyanın fiksə olunmasının sürətini təmin edir. Yarımkürələrin qabığı uzunmüddətli yaddaşın saxlanma “anbarıdır”. Badamabənzər cisim, beyincik və beyin qabığı həmçinin prosedur yaddaşa da cavabdehdir. Yaddaş beynin xolinergik, noradrenergik, serotoninergik və dofaminergik sistemləri tərəfindən idarə olunur. Həmin strukturlardan istənilən birinin zədələnməsi amneziyanın yaranmasına səbəb olur.
Diaqnoz
Amneziyadan şikayət edən bütün xəstələr elekrtoensefaloqrafiya, maqnit-rezonans tomoqrafiya, kompüter tomoqrafiyası, qanın müayinəsi, biokimyəvi və toksikoloji müayinələrdən keçməli, nevroloqun, psixiatrın və narkoloqun baxışı aparılmalı, testlər vasitəsilə yaddaş funksiyaları qiymətləndirilməlidir. Xəstə yaddaşının nə dərəcədə itirməsini obyektiv dəyərləndirə bilmədiyi üçün ətrafında olan yaxınlarının, iş yoldaşlarının və qohunlarının diaqnozun qoyulmasında böyük