Parodontoz dişi əhatə edən toxumalar kompleksinin – diş, dişəti, periodont və alveol çıxıntılarının distrofik-iltihabi xəstəliyidir, yaşlılar arasında ona daha çox rast gəlinir. Xəstəliyin müalicə və profilaktikasını səmərəli şəkildə aparmaq üçün onu törədən səbəbləri bilmək lazımdır.
Xəstəliyin səbəbləri yerli və ümumi olmaqla iki qrupa bölünür. Yerli amillərə parodont toxumasının həddindən artıq yüklənməsi, dişləm anomaliyaları, travmatik okkluziya, diş daşları, mikrob və onların toksinləri və ağız boşluğuna qeyri-düzgün qulluq kimi amillər aid edilir.
Ümumi amillərə sinir təchizatının, trofikanın pozulması, endokrin dəyişikliklər, maddələr mübadiləsinin pozulması, qidanın tərkibində zülal, yağ, vitamin çatışmazlığı və damar funksiyasının pozulması daxildir.
Parodontoz xəstəliyi özünü distrofik və distrofik-iltihabi formada büruzə verir. Distrofik formalı parodontoz öz inkişafında görə dörd mərhələdən keçir. Başlanğıc formada proses ləng gedir, xəstəni narahat edən əlamətlər baş verir. Dişəti solğun və məməciyi kiçik olur, bəzən göynəmə müşahidə edilir. Prosesin başlanğıcında rentgenoloji müayinədə dişlərin alveolyar çıxıntısının zirvəsində rezorbsiya – sümüyün sorulması müşahidə edilir. Həmin mərhələdə profilaktik müalicə tədbirləri görülməyəndə proses inkişaf edərək digər mərhələlərə keçir. Xəstəlik inkişaf edəndə dişlərdə keyimə hissi olur, diş köklərinin üstü açılır, onların çənədə fiksasiyası zəifləyir, həssaslığı artır, soyuq, isti və digər qıcıqlandırıcılar sızıltı və ağrı hissi yaradır.
Distrofik-iltihabi formanın başlanğıc mərhələsində zəif iltihabi əlamətlər əmələ gəlir, dişəti şişkinləşir, rentgenoloji müayinədə dişlərarası sümük çəpərinin zirvəsində sorulma müşahidə edilir. Proses dərinləşdikcə dişətində şişkinlik, qızartı və ağrı daha da artır, toxunma zamanı qanama baş verir, ağızdan xoşagəlməz qoxu gəlir. Dişətində getdikcə dərinləşən və irinli ifrazatla müşahidə edilən patoloji ciblər əmələ gəlir, dişlər laxlayır, çənədəki dayağını itirir və