Uşaqlarda Rotavirus infeksiyaları
İlk dəfə 1973-cü ildə avstraliyalı mütəxəsislər tərəfindən aşkarlanan rotavirus inveksiyası bu günə qədər öz aktuallığını saxlayır. Demək olar ki, 3 yaşına qədər hər bir uşaq həyatında 1 dəfə də olsun həmin infeksiya ilə qarşılaşır. 3 yaşına qədər uşaqlarda müşahidə edilən ishalların 95 faizi rotaviruslar vasitəsilə törədilir. Hər il dünyada 125 milyon uşaq rotavirusla xəstələnir.
Bəzən “bağırsaq qripi” də adlanan infeksion xəstəliyin törədiciləri Rotaviruslardır. Latıncadan tərcümədə rota - halqa mənasını daşıyır, bu, virusların mikroskop altında halqaya bənzəməsilə əlaqədardır. Onlar aşağı temperatura olduqca davamlıdır. Xəstəlik adətən sporadik xarakter daşısa da bəzən epidemiyalara da səbəb olur. Xüsusilə payızın sonu qış aylarının əvvəllərində geniş yayılaraq xəstəlik törədir. Əsasən uşaqlar arasında yayılmasına baxmayaraq böyüklər də rotavirus infeksiyaları ilə yoluxa bilir. Lakin onlarda xəstəliyin əlamətləri yüngül formada müşahidə edilir.
Uşaqlarda hər yoluxmadan sonra orqanizmdə rotaviruslara qarşı immunitet yarandığından növbəti yoluxmalarda xəstəlik əvvəlkilərə nisbətən daha yüngül keçir.
Rotaviruslar əsasən kontakt-məişət, çirkli əllər, yaxşı yuyulmamış qidalar, su vasitəsilə fekal-oral yolla yoluxmasına baxmayaraq, bəzi hallarda hava damcı yoluyla da yayıla bilir. Bu virusun törətdiyi infeksiyaya bəzən “çirkli əllər xəstəliyi” deyilir.
Simptomları
Xəstəliyin inkubasion dövrü 1 gündən 5 günə qədər davam edir. Qarında kəskin tutmaşəkilli ağrılarla, ürəkbulanma, gün ərzində 3-4 dəfə qusma, iştahanın itməsi, sulu ishal, susuzlaşma əlamətləri, qıcolma və huşun itməsi kimi hallarla özünü büruzə verir.
Rotaviruslar əsasən mədə və nazik bağırsaqların selikli qişasını zədələyərək qastroenteritə səbəb olur. Həzm sistemində selikli qişaların zədələnməsi nəticəsində qidaların həzmi pozulur, ishal baş verir. Xəstəliyin əsas xarakterik əlaməti olan ishal susuzlaşmya səbəb olduğundan uşaq orqanizmi üçün olduqca təhlükəlidir.