nezaretinden kenar olan şiddetli hereketler epilepsiyanı sirli eden miflerin menşeyini teşkil edir. Hele bir cin tutmuş kimi qarşılaşdığımız söylemeler bunlara esaslanır. Tonik-klonik nöbetlere diaqnoz qoyulması en asandır.
Ümumileşdirilmiş tonik-klonik tutmalar nece baş verir?
Köhne terminologiyada tonik-klonik tutmalara “grand mal”da deyirler ve bezi hekimler hele de terminden istifade edirler. Tutmanın tonik dövrü, insanın sertleşdiyi dövrdür. Bu zaman beyin hüceyreleri onurğa beyni vasitesile ezelelere sinir lifleri gönderir. Bu şekilde beyin ezelelerin yığılmasına imkan verir. Qabırğa qefesi ezelelerinin büzülmesi ile ağciyerden çıxan hava qışqırmağa sebeb olur. Qısa müddet erzinde nefes kesilir ve insan benövşeyi reng alır. Sidik kisesi dolubsa, sidik sıza biler.
Texminen bir deqiqeden sonra klonik dövr başlayır. Bu dövr ezelelerin büzülmesi ve rahatlaması ile izlenir. Bu vaxt tutma keçiren insanlar dillerini ve ya yanaqlarını dişleye bilerler. Bir deqiqe davam eden bu veziyyetden sonra hereketler dayanır ve ezeleler rahatlanır. Bu dövrlerde şüur itkisi baş verir. Şüur evvelce qismen yaxşılaşır, xeste qarışıqdır, bir müddet heç ne xatırlamır ve yuxulu bir veziyyete gelir. Baş ağrısı ve ezele ağrılarından şikayetlenir. Qurtarma müddeti şexsden ve tutmanın şiddetinden asılı olaraq deyişir. Tutma bir-iki deqiqe davam edir. Nöbet beş deqiqeden uzun sürerse ve ya şexs ilk defe nöbet keçirirse tecili tibbi yardım üçün tecili yardım otağına getmek lazımdır.
Bu tutmalardan evvel heç bir xeberdarlıq elametinin olmaması insan üçün bir dezavantajdır. Çünki tutmadan evvel tedbir görülmesi üçün bir fürset yoxdur. Teessüf ki, evvelceden xeberdarlıq edilmeden bu cür tutmalar tehlükeli qezalara sebeb ola biler. Bu sebebden bu cür tutma olan insanlar tehlükelere qarşı daha diqqetli olmalıdırlar. Bunun bir xeberdarlıq işaresi olmadığını söylediyimize baxmayaraq, bir çox insan tutmadan bir neçe saat evvel özünü pis hiss etdiyini, narahat ve ağır olduğunu bildirir.
»Saglamliq, heyat bilgileri
»Oxu zalına keç
