etdirildikdən sonra bilərəkdən basdırıla bilər. Tiklər bitdikdən sonra xəstə müvəqqəti rahatlama hissi yaşaya bilər. Stress tez-tez həyəcan, cansıxıcılıq, zehni və ya fiziki yorğunluq və tiklərini basdırmağa ehtiyac olmadığı yerlərdə yorğunluq vəziyyətlərində artır. Bu hal zehni konsentrasiya və cazibə ilə azalır.

Tik xesteliyi nedir
Tik diaqnozu necə qoyulur?
Tik pozğunluğu diqanozunu qoymaq üçün xüsusi bir bioloji marker olmadığına görə, təcrübəli bir həkim nevroloq xəstəni diqqətlə şikayətlərini dinlədikdən sonra ona diaqnoz qoymalıdır. Ətraflı dinləmə və müayinə zamanı ilk tikin yaşı, tiklərin gedişi, davranış pozğunluqları, ailə tarixi, uşaqlıq inkişaf tarixinə dair suallar verilməlidir.. Pediatrik xəstələrdə isə anamnez uşağın ailəsindən götürülür. Tarixdə və müayinədə ikincili tik səbəblərini göstərən atipik tapıntılar və ya ipuclar varsa, lazımi qan və radioloji testlər aparılmalıdır.

2013-cü ildə tik xəstəliklərinin diaqnostik meyarı kimi nəzərdən keçirilmiş DSM-5-dən tez-tez istifadə olunmasına baxmayaraq, Tourette tədqiqat qrupunun meyarları da mövcuddur. Xalqın tik və vərəm barədə məlumatlılığı artsa da, xəstələrin əksəriyyətinə hələ də diaqnoz qoyulmur və ya tapılanlar səhv olaraq – vərdişlər, allergiya, astma, dermatit, hiperaktivlik, əsəbilik və bir çox digər şərtlərə aid edilə bilər. Tiklərin və ya psixiatrik xəstəliklərin birləşməsi və şiddəti müalicə nöqtəsində çox vacibdir. Davranış pozğunluğu qiymətləndirilərkən lazımi diaqnostik meyarlar yoxlanılır və uyğun qiymətləndirmə tərəziləri də tətbiq olunur.

Fenomenoloji təsnifat və tiklərdəki nümunələr
Motor Tiklər
Sadə motor tiklər
Klonik: yanıb-sönmə, burun qanaması, çiyin çəkmə, baş və ya boyun sarsıtmaq
Distonik: blefarospazm, bloklama tikləri, bruksizm, okulyoloji hərəkətlər, çiyin fırlanması, ağzın uzun müddət açılması, tortikollis
Tonik: qarın boşluğunun tikləri, qol və ya ayaqda əzələlərin atılması
Kompleks motor tiklərin əlamətləri – baş silkələmək, bədən əymək, toxunmaq,