Tik xəstəliyi nədir?
Tiklər – qısamüddətli əzələ büzülməsindən sonra meydana gələn qəfil, sürətli, təkrarlanan, ritmik olmayan, bastırılmış istər-istəməz və ya yarı könüllü, spontan bərpa, hərəkət (motor tikləri), danışıq və ya səslərdir (fonik tiklər). Tiklər tezliyinə, intensivliyinə, müddətinə və müxtəlifliyinə görə dəyişir.

Tiklər müxtəlifliyinə görə motorlu və fonik,
Mürəkkəbliyinə görə sadə və mürəkkəb tiklər kimi təsnif edilir.
Sadə motor tiklər yalnız bir əzələ qrupunun büzülməsindən qaynaqlanır. Hərəkətin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq klonik, tonik və ya distonikdir.

Klonik tiklər qısa, atış kimi sürətli hərəkətlərdir.

Tonik tiklər izometrik sancılardır.

Distonik tiklər uzanan anormal duruşlardır. Distonik və ya tonik tiklər “blokada tikləri” kimi təqdim edilə bilər. Tiki bloklamaq davam edən hərəkət və ya danışmanın qəfil dayandırılmasıdır. Kompleks motor tikləri normal motor funksiyasına və ya ifadələrə bənzəyən, lakin yersiz və vaxtından əvvəl meydana gələn koordinasiyalı, ardıcıl hərəkətlərdən ibarətdir. Bu hərəkətlər məqsədsiz hərəkətlər ola bilər və ya məqsədyönlü hərəkətlərə bənzəyə bilər. Bəzən bu tiklər insanın özünə zərər verəcək qədər şiddətli ola bilər.

Mürəkkəb motor tiklər – məsələn, başdakı bir atma hərəkətindən sonra saç düzəltmək , kamuflyaj məqsədi ilə yalançı könüllü hərəkətlər (parakinesias) ola bilər.

Xəstələrin 80%-i tikdən əvvəl “ilkin hiss” etdiklərini bildirirlər. Ən çox yayılmış məcburiyyət hissinin tik yerinə yetirmək üçün hiss olunduğu bildirilir. Hissləri müəyyənləşdirmək üçün digər çətinliklər narahatlıq və qəzəbdir. Göz qırpmadan əvvəl gözdə yanma hissi, atmadan və ya boyun spazmından əvvəl boyunda gərginlik hissi, əl və ya qolu hərəkətə gətirərkən narahatlıq hissi, burnu gəzdirmədən əvvəl burunda qaşınma və boğazda qıcıqlanma ola bilər.

Bəzi həkim nevroloqıar bütün bu əlamətləri həssas tiklər hesab edirlər. İlkin hisslərə cavab olaraq ortaya çıxan tiklər, özlərini yaxşı hiss edənə qədər davam