Demensiya nədir?
Demensiya – unutqanlığın ön planda olduğu bir çox xəstəliyə verilən ümumi bir addır. Xüsusilə yaşlı insanlar arasında tez-tez rast gəlinən Demensiya müxtəlif xəstəliklər səbəbindən meydana gələ bilər. Bu vəziyyət özündə yaddaş, düşüncə və sosial bacarıqlara təsir edən bir qrup simptom təsvir edir. Demensiya tək bir xəstəlik demək deyil. Əksinə onun bir çox növü vardır. Ən çox rast gəlinən alzheimer Demensiyaıdır, ondan sonra isə damar forması ən çox görülən ikinci növüdür.

Demensiya, Latın dilində mens – ağıl mənasını verən sözdən götürülüb. Ağıl itkisi deməkdir. Bununla birlikdə bu hal, xüsusən Alzheimer Demensiyası birdən-birə meydana gəlmir, simptomlar tədricən görünür və mütərəqqi olur. Bəzi növləri bədəndə bir maddə çatışmazlığı, maddənin və ya dərmanın yan təsiri səbəbindən meydana gəlir. Bu tip Demensiyalar ümumiyyətlə mütərəqqi və geri çevrilmir.

Niyə Demensiya meydana gəlir?
Beyində hər biri fərqli funksiyalardan məsul olan bir çox fərqli bölgə var (məs. Yaddaş, mühakimə və hərəkət). Beyində olan müəyyən bir bölgədəki hüceyrələrə zərər verildikdə, bu bölgə normal funksiyalarını yerinə yetirə bilməz.

Demensiya beyin hüceyrələrinin zədələnməsindən qaynaqlanır. Bu ziyan beyin hüceyrələrinin bir-biri ilə əlaqə qurma qabiliyyətinə mane olur. Beyin hüceyrələri normal əlaqə qura bilmədikdə bu düşüncə, davranış və duyğulara təsir edə bilər.

Fərqli növlərdə beynin müəyyən bölgələrində beyin hüceyrələrinin zədələnməsi baş verir. Məsələn, Alzheimer xəstəliyində beyin hüceyrələrinin içində və xaricində müəyyən miqdarda proteinin olması beyin hüceyrələrinin sağlam qalmalarını və bir-biri ilə ünsiyyət qurmalarını çətinləşdirir. Hipokampus adlanan beyin sahəsi beyindəki öyrənmə və yaddaş mərkəzidir və bu bölgədəki beyin hüceyrələri çox vaxt Alzheimer xəstəliyində zərər görən ilk sahədir. Buna görə yaddaş itkisi çox vaxt Alzheimerin ilk əlamətlərindən biridir.

Demensiyanın növləri hansılardır?
Proqressiv Demensiyaları aşağıdakı kimi