hipoqlikemiya rast gəlinir, lakin IAŞD xəstələrdə olduğu kimi tez-tez olmur. Indi isə biz ən axırıncı suala cavab verək: olmaz ki, hipoqlikemiyadan əgər biz hətta insulin də qəbul ediriksə, ümumiyyətlə qurtulaq? Bir qayda olaraq əgər söhbət huşun itməsi ilə gedən ağır hipoqlikemiyadan gedirsə (və ya hipoqlikemiyanın 3-cü, hətta 2-ci fazasından) mümkündür. Lakin, (sıfır və birinci faza) əgər yüngül hipoqlikemiyadan söhbət gedirsə bu mümkün deyildir. Hətta diabet nə qədər yaxşı kompensasiya olunursa hipoqlikemiya ehtimalı daha yüksəkdir; həmdə ən yüksək ehtimal qısa insulinlərlə çox saylı inyeksiyalarla müalicədə yaranır – yəni ki, intensiv – insulin terapiya müalicəsində.
Ilk baxışda hipoqlikemiyanın yaxşı kompensassiyanın bir əlaməti olmaq fikri paradoksal görsənə bilər. Belə halda necə “yaxşı” ola bilər? Lakin bu qərar haqqında fikirləşək. Yaxşı kompensassiya o deməkdir, siz qanda şəkəri normal dar çərçivədə – təxminən 4-8 mmol/l arasında tarazlayırsınız. Bu tarazlama çox incə, əks əlaqəyə malik “qurğu” olan mədəalti vəzi tərəfindən həyata keçirilir; siz isə bunu əlinizdə olan vasitələrlə – insulin, dieta, qlükometr və fiziki fəaliyyətin tənzimlənməsi ilə həyata keçirirsiniz. Sizin orqanizminizdə baş verən bu mürəkkəb biokimyəvi prosəsləri modelləşdirmək bacarığına maliksinizmi? Aydın məsələdir ki, yox. Yaxşı kompensasiya zamanı siz ikiqat səhv edə bilərsiniz: bəzən qanda şəkərin səviyyəsi 8 mmol/l-dən yuxarı, bəzən isə 4 mmol/l-dən aşağı olacaqdır. Axırıncı hal hipoqlikemiyadır.

Pis kompensassiya zamanı nə baş verir? Bu halda xəstə yüksək şəkərlə yaşayır: səhər ac qarnına onun şəkəri 10-11 mmol/l ? yeməkdən 16-20 mmol/l arasında olur. Aydın məsələdir ki, hipoqlikemiya ehtimali azdır, lakin xroniki ağırlaşmalar təhlükəli sürətlə inkişaf edir.
Buradan belə nəticəyə gəlmək olar. Sağlam insanlardakı kimi, 4-6 mmol/l səviyyəli şəkərə can atmaq lazım deyildir; əgər sizin şəkəriniz səhər ac qarnına 6-7 mmo/l, yeməkdən 2 saat sonra 7,8-8,5 mmol/l arasında olursa