yaranmasıdır ki, bu da xəstələrdə özünə məxsus yerişin əmələ gəlməsinə səbəb olur. Beləki xəstələr ağrı ilə əlaqədar dayana- dayana yeriyirlər.

Daha gec stadiyalarda aşağıdakı simptomlar əmələ gəlir:
1. əzələlərin atrofiyası proqresləşir;
2. aşağı ətraflar soyuq olur və göyümtül rəng alır;
3. sıyrıqlardan, kiçik yaralardan sağalmayan yaralar əmələ gələ bilər.

Yaraların əmələ gəlməsi və gec sağalması hüceyrələrin regenerassiya (bərpa olunma) qabiliyyətinin aşağı düşməsi ilə əlaqədardir ki, bu da bir başa angiopatiya və neyropatiyanın nəticəsində yaranır. Ayaqlardakı və pəncədəki yara və istənilən dəyişikliyə çox diqqətlə yanaşmaq, nəzarət etmək lazımdır: birinci ayaqları sıyrıqlardan, qaşınmadan (misal üçün ağcaqanad dişləməsi, göynəmə zamanı) qorumaq lazımdır; ikincisi əgər hər hansı bir yara əmələ gəlibsə, həkimə müraciət etmək lazımdır. Belə yaranın qanqrenaya çevrilmə qorxusu var, odur ki onu hal-hazırda hazırlanmış metodik göstərişlərlə xüsüsi preparatlar və metodlar vasitəsilə müalicə etmək lazımdır.
Diabetik qanqrena bir çox səbəblərdən: sağalmayan xroniki mikrotravmalar, don vurma və ya yanma, qabarlar və ya dırnağın ətin içinə girməsi nəticəsində əmələ gələ bilər. Diabetik qanqrenanın müxtəlif növləri vardır (quru, yaş və s.), lakin bizi onun klasifikasiyası yox, bu qorxulu xəstəliyə aid olan əsas faktlar maraqlandırır.

Yuxarıda biz qanqrenanın yaranma səbəblərini göstərdik, bundan başqa aşağıdakıları da bilmək lazımdır:
1. qanqrena ən çox pəncə və ayaq barmaqlarının travmasından sonra əmələ gəlir;
2. qanqrena vaxtı ağrılar çox əzablı olur;
3. qangrenanın yeganə müalicəsi cərrahi müdaxilədir ki, bu da zədələnmiş nahiyənin amputasiyasından ibarətdir (əgər bu əməliyyat edilməsə xəstə ümumi intoksikasiyadan vəfat edəcəkdir);
4. amputasiya zədələnmiş nahiyyənin sərhəddindən yuxarıdakı sağlam toxumada yerinə yetirilir. Bu o deməkdir ki, əgər ayağın baş barmağı qanqrenadırsa, siz bütün pəncəni, əgər pəncə zədələnibsə baldırın orta nahiyyəsindən