Şekerli diabet nedir?
Şekerli diabet endokrin sistemin xesteliyi olub, tam ve ya nisbi insulin çatmamazlığı neticesinde qanda qlükozanın xroniki artımı ile müşahide olunur. Diabetde karbohidratların, zülalların ve yağların mübadilesi pozulur. Diabetli xestelerin sayı, xüsusi ile de inkişaf etmiş ölkelerde durmadan artır. Hesab olunur ki, ölkeden asılı olaraq ehalinin 2-10%-i şekerli diabetle xestedir.
Diabet, xroniki insulin çatışmamazlığından emele gelir. Insulin hormon olub medealtı vezin Langerhans adacıqlarında yaranır. Medealtı vezin insulin hormonu orqanizmde karbohidrat, zülal ve yağ mübadilesinde iştirak edir. Karbohidrad mübadilesine insulin, qlükozanın orqanizmin hüceyrelerine daxil olması ile, qlükozanın orqanizmde alternativ sintezini aktivleşdirmekle, qara ciyerde şekerin ehtiyatlarını artırması ile ve qlükoqen sintezi ile te'sir edir. Eyni zamanda o karbohıdraTların parçalanmasının qarşsını alır. Zülal mübadilesine insulinin tesiri, zülal, nuklein turşularının sintezini güclendirmekden ve zülalın parçalanmasını lengitmekden ibaretdir. Insulin qlükozanı yağ hüceyrelerine daxil etmekle yağ tutumlu maddelerin sintezini güclendirir, hüceyrenin enerji alma prosesini aktivleşdirir ve yağların parçalanmasını lengidir. Insulinin tesiri altında natrinin hüceyrelere daxil olması güclenir.
Insulinin işinin pozulması onun hazirlanmasının çatışmamazlığı ile, ve yaxud onun toxumalara tesirinin pozulması ile emele gelir. Insulin hasil eden Langerhans adacıqlarının mede altı vezde autoimmun prosesler neticesinde dağılması, insulin hasilinin çatışmamazlığını emele getirir ve insulin çatışmamazlığı neticesinde 1-ci tip şekerli diabet yaranır. Xestelik zamanı fealiyyet gösteren hüceyreler 20%-e qeder azalır ve ya tam sıradan çıxırlar.
2-ci tip şekerli diabet insulin tesirinin pozulması ve/ve ya insulinin çatışmamazlığı neticesinde emele gelir. Qanda insulinin normal ve ya artıq olması, lakin orqanizmin hüceyrelerinin ona hessaslığının olmaması, insulinin te'sir
»Saglamliq, heyat bilgileri
»Oxu zalına keç
