Diabet nisbi ve ya mütleq insulin çatışmamazlığı neticesinde emele gelen xroniki hiperqlikemiya ve qlükozuriyanın klinik sindromu olub, maddeler mübadilesinin pozulmasına, damarların zedelenmesine (müxtelif angiopatiyalar), neyropatiyalara ve müxtelif orqan, toxumalarda patoloji deyişikliklere getirib çıxarır.
Diabetin yayılmasını deqiq qiymetlendirmek mümkün deyildir, çünki hal hazırda diabetoloji qeydiyyat bir çox ölkelerde yoxdur. Lakin şekerli diabeti qeyri-infeksyon epidemiya hesab edirler ve hal-hazırda dünyada 150 milyon xeste vardır. ABŞ-da hal-hazırda 16 milyon xeste qeydiyyatdadır. Diabetli xestelerin ümumi sayının 95% 2-ci tip diabet, yalnız 5% 1-ci tip diabete aiddir.
1-ci tip şekerli diabet.
1-ci tip ŞD xestelerin müalice prinsipi ekzogen insulin inyeksiyasından ibaretdir ki, onsuz hiperqlikemik, ketoasidotik koma inkişaf edir. 1-ci tip ŞD xestelerinin müalicesinin meqsedi onlarda normal qlikemiyaya nail olmaq, orqanizmin normal inkişafını ve böyümesini te’min etmekdir ki, xüsusen ona göre ki, bu xestelerin esas kontingentini uşaqlar, yeniyetmeler ve genc insanlar teşkil edir. 1-ci tip ŞD tesdiq edilen kimi derhal insulinterapiyaya başlamaq lazımdır ve bu müalice ömürlükdür. Vaxtında başlanmış ve düzgün planlaşdırılmış insulinterapiyada 75-90% hallarda müveqqeti remissiyaya, sonradan xesteliyin gedişinin stabilleşmesine nail olunur, ağırlaşmaların inkişafı uzun müddete texire salınır.
1-ci tip şekerli diabetli xestlerde insulinterapiyanın çoxsaylı inyeksiyalar rejiminin müxtelif variyantları vardır, lakin onlardan en çox qebul olunanlar aşağıdakılardır:
1. Qısa tesirli insulin (Aktrapid, Xumulin, Insuman Rapid) esas qida qebullarından evvel ve orta tesirli insulin (Monotard, Protafan, Xumulin NPX, Insuman Bazal ve s.) seher yemeyinden ve yuxudan evvel.
2. Qısa tesirli insulin (Aktrapid, Xumulin, Insuman Rapid) esas qida qebulundan evvel ve orta tesirli insulin (Monotard, Protafan, Xumulin NPX, Insuman Bazal ve s.) yalnız yuxudan
»Saglamliq, heyat bilgileri
»Oxu zalına keç
