Piylenme müasir cemiyyetin ciddi tibbi – sosial ve iqtisadi problemidir. Piylenmenin aktuallığı 1-ci növbede onun geniş yayılması ile elaqedardır. Piylenmeden yer küresinin ehalisinin 7%-i eziyyet çekir.Qerbi Avropa ölkelerinin ekseriyyetinde yaşlı ehalinin 9%-den 20%-e qederinin piylenmesi (BÇİ>30) ve 25%-den çoxunu artıq beden çekisi vardır, ABŞ – da ise bu müvafiq olaraq 25% ve 50% dir. Azerbaycanda da emek qabiliyyetli insanların orta hesabla 30-40% - nin piylenmesi, 25-30%-nin ise artıq çekisi vardır.Son iller ekser ölkelerde piylenmenin yayılmasının hem böyüklerde, hem de uşaqlarda ehemiyyetli artımı müşahide olunur. İqtisadi cehetden inkişaf etmiş bir çox ölkelerde axırıncı 10 illiklerde piylenmenin yayılması 2 defe artmışdır.



ÜST ekspertlerinin proqnozuna göre xesteliyin hal-hazırki inkişaf tempi saxlanılarsa 2025-ci ilde dünyada piylenmeden eziyyet çekenlerin sayı 300 milyondan artıq olacaqdır. Hetta inkişaf etmiş ölkelerde bele, enenevi olaraq qida çatışmamazlığının xarakterik olduğuna baxmayaraq, şeher ehalisi arasında piylenme içtimai sağlamlığa tehlüke olmağa başlayır.


Sağlamlıq üçün risk ve yanaşı xestelikler.
Piylenme çox vaxt ağır yanaşı patalogiyalarla müşahide olunur: 2-ci tip şekerli diabet, arterial hipertenziya, dislipidemiya, ateroskleroz, üreyin işemik xesteliyi, ürek-damar çatmamazlığı, xerçengin bezi formaları, reproduktiv funksiyaların pozulması, dayaq-hereket aparatının xesteliklerini göstermek olar.

Tedqiqatların neticelerine göre, piylenme olan insanlarda ümumi ehaliye nisbeten 2-ci tip ŞD ve arterial hipertenziya 2,9 defe çox, hiperlipidemiya 1,5 defe çox rast gelinir. Bu xesteliklerin inkişaf riski BÇİ-i artdıqda ehemiyyetli derecede yükselir. Piylenme heyatın müdetini qısaldır ve kefiyyetini pisleşdirir, cemiyyetden ehemiyyetli iqtisadi xercler teleb edir: müxtelif ölkelerde piylenmenin ve piylenme ile yanaşı geden xesteliklerin müalicesine çekilen xerc bütün sehiyyeye ayrılan xerclerin 8-10%-ni teşkil edir.

[1] 2 3 ... 35 >>