Osteoporoz - skeletin metobolik xesteliyi olub, sümük toxumasının zedelenmesi (nazikleşmesi), sümüklerin deformasiyası ve sınığı ile neticelenen xestelikdir.

Ümumdünya Sehiyye Teşkilatının statistikasına göre, 50 yaşından yuxarı her iki qadından ve üç kişiden biri bu xestelikden eziyyet çekir.

Sümük toxumasının esas hissesi, texminen 85%-i uşaqlıq ve genclik zamanı toplanır. 25-30 yaşa qeder sümüklerde sümükleşme tam başa çatır ve sümükler özünün en ağır çekisini elde edir. Lakin 35 yaşdan sonra sümük kütlesi azalmağa, sümükler öz çekisini itirmeye başlayır. Kişiler il erzinde öz çekisinin 1%-ni, qadınlar ise 1-4%-ni itirir. Bu onunla izah edilir ki, 35 yaşdan sonra sümüklerden kalsiumun yuyulması daha intensiv gedir. Neticede sümükler möhkemliyini itirir ve kövrekleşir. Bu proses osteoporoz adlanır. Qadınlar bu xesteliye kişilerden bir neçe defe artıq hallarda düçar olurlar. Çünki qadınlara nisbeten kişilerde kalsiumun yuyulması az baş verir. Bu da cinsi hormonlarla bağlıdır. 60 yaşına çatmamış kişilerin 10%-de osteoporoz müşahide edilir. 65 yaşından yuxarı kişilerde ise risk qadınlardakı qederdir.

Qadınlarda 40-45 yaşlara qeder, yeni menopauzaya qeder sümüklerin möhkemliyini estrogenler (cinsi hormonlar) qoruyub saxlayır. Ancaq sonradan onların ifrazı azaldığı üçün sümük kütlesi de azalmağa başlayır. Menopauzanın ilk 5 ilinde bu proses daha intensiv gedir. Cerrahiyye emeliyyatları vasitesile yumurtalıqların çıxarılması, hormonal müalice aparılması qadınlarda menopauzanın erken başlanması riskini yükseldir.

Osteoporoz xestelik kimi çox da qorxulu deyil, onun töretdiyi fesadlar daha tehlükelidir. Meselen, sümüklerin kövrelmesi, sınması, deformasiyası boyun qısalmasına, belin bükülmesine, bel ağrılarına, köks qefesi şeklinin deyişmesine ve hecminin azalmasına sebeb olur. Sümüklerin öz çekisini itirmesi neticesinde sümüyün strukturu pozulur ve sümükdaxili kiçik mikrosınıqlar baş verir, bu da sonradan daha böyük sınıqlar yaradır. Hetta en yüngül yük

[1] 2 3 ... 5 >>