Qarazirə və ya Çörəkotu haqqında
Latın dilində – Nigella sativa.
Türk dilində – Çörekotu.
İngilis dilində – Black seed.
Rus dilində – Çernuşka pasevnaya.

Qarazirə haqqında məşhur hədis Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) tərəfindən gəlmişdir. Muhəmməd Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) əlində bir neçə toxum tutaraq demişdir ki, “Bu qara dənələr ölümdən başqa hər dərdə dərmandırlar.” Həmin qara dənələr qarazirə idi.

Qarazirənin yayılması
Avropada daha çox cənub tərəflərində, şimali Afrikada, Asiyada təbii olaraq təbiətdə bitən bir bitkidir. Azərbaycanda demək olar hər bölgəmizdə yabanı olaraq bitməkdədir. Son dövrlər qarazirəyə olan tələbat artdığından Respublikamızın bir çox bölgələrində becərilməkdədir.

Qarazirənin kimyəvi tərkibi
Çörəkotu toxumlarında 100-dən çox kimyəvi maddələr və birləşmələr aşkarlanmışdır. Elm inkişaf etdikcə bu maddələrin sayıda artmaqdadır. Toxumların tərkibində yağlar, efirli yağlar bunlara fitosterollar, qlikolipidlər, və fosfolipidlər aiddir. Toxumun tərkibində sabit yağlar 35-41 faiz, efirli yağlar 1,5 faiz, amin turşular ( lizin, izoleysin, leysin, valin, alanin, fenilalanin, sistin, qlütamin turşusu, aspargin turşusu, prolin, serin, tereonin, triptofan və tirozin.) bunlardan başqa karbohidratlar, alkoloitlər, orqanik turşular tanin qatran acı maddələr saponinlər melantin melantigenin. Toxumlar liflərlə zəngindirlər. Minerallardan (Fe, Na, Cu, Zn, P və Ca) vardır. Vitaminlərdən. C vitamini, tiamin, niasin, piridoksin və fol turşuları vardır) toxumlardan alınmış yağların tərkibində sərbəst sterollar, steril esterlər, steril qlükozitlər və turşulaşmış steril qlükozitlər vardır. Toxumlarında yeni bir alkoloit nigellizin aşkarlanmışdır ki bu alkoloit yalnız qarazirənin tərkibinə xasdır. Bunda başqa nigellimin nigellidin alkoloidləridə aşkar edilmişdir. Efirli yağlarında isə doymamış yağlardan karvon, alfa – pinen, və p-simen vardır. Farmakoloji olaraq antioksidant maddə olaraq timokinon, dimetilkinin,