l təzyiqin enməsi, bəzi hallarda zərərçəkənin dərisində səpgilər, bədəndə ödemlər (şişkinlik), qusma, qarında ağrı, qeyri-ixtiyari sidik və nəcis ifraz edilməsi. Daha sonra lazım olan tədbirlər görülmədiyi halda qıcolmalar, huşun itirilməsi, ürək fəaliyyətinin və tənəffüsün dayanması inkişaf edə bilər. Belə xəstələrə vaxtında lazım olan tibbi yardım göstərilməzsə, tənəffüs və urək dayanması nəticəsində ölüm də baş verə bilər.

Anafilaktik şokun ilkin əlamətləri meydana çıxan kimi, dərhal “təcili yardım” çağırın! Özünüz isə ilk tibbi yardım göstərməyə başlayın. Bu halda xəstənin sağlamlığı və həyatı bilavasitə sizin tez və düzgün hərəkət etmənizdən asılı olur:

1. Əgər şok dərman preparatının yeridilməsi nəticəsində baş verərsə, həmin dərmanın yeridilməsini dərhal saxlayın, imkan olduğu halda dərmanın qan damarları vasitəsi ilə yayılmasının qarşısını almaq üçün iynə vurulan yerdən yuxarıda jqut (arteriyaları sıxmadan), iynə vurulan yerə isə buz qoymaq lazımdır.

Əgər şokun yaranmasının səbəbi həşəratın sancması olarsa, tez bir zamanda yaradan onun iynəsini çıxarın, yaranı sıxaraq oradan qan və zəhərin xaric olmasına çalışın, sancma yerinə buz və ya soyuq kompres qoyun.

2. Sonra bədəni sıxan paltarları boşaldın, zərərçəkəni başının altına yastıq qoymadan (başa qan axınını artırmaq üçün), ayaqları bir qədər yuxarı, başı isə yana olmaqla (qusma başladığı halda qusuntu kütlələri ilə boğulmamaq üçün) yatağa uzadın. Əgər zərərçəkən təngnəfəslik hiss edərsə, ona yarıoturaq vəziyyət verin.

3. Xəstənin üstünü isti örtmək, qan dövranını yaxşılaşdırmaq üçün ayaqlarına içərisində isti su olan rezin qovuq (qrelka) qoymaq lazımdır. Mütləq otağa təmiz hava daxil olmasını təmin edin (pəncərəni, nəfəsliyi açın). Vahiməyə düşməyin, zərərçəkəni də sakitləşdirməyə çalışın – həyəcanlanma allergik reaksiyanı yalnız gücləndirə bilər!

4. Bundan dərhal sonra əgər zərərçəkənin huşu özündədirsə, ona antihistamin preparatı vermək lazımdır:

- suprastin, taveqil: 1 yaşınadək