qaldırın. Xilasedicinin çiyinləri xəstənin döş qəfəsinin üstündə yerləşməlidir, qollar düzləndirilməlidir.

Ürəyin xarici masajı döş sümüyünə güclü və sürətli təzyiq edilməsi şəklində aparılır. Bu halda ürək döş qəfəsinin ön tərəfi ilə onurğa sütunu arasında sıxılır ki, bu zaman ürəyin daxilində olan qan ürəkdən xaric olaraq arterial qan damarlarına qovulur. Ürəyə təzyiq edilməsi dayanan kimi, ürək yenidən qan ilə dolur, sonradan döş qəfəsinə təkrarən təzyiq etdikdə bu dövr (“tsikl”) təkrarlanır. Xəstəyə yardım göstərərkən, xüsusən də söhbət uşaqlardan getdikdə, artıq canfəşanlıq etməyin. Əks halda siz zərərçəkənin qabırğalarını sındıra bilərsiniz.

Süni tənəffüs və ürəyin xarici massajı birlikdə icra edəndə əvvəl zərərçəkmişə 2 süni tənəffüs verilir (buna 10 saniyədən çox vaxt getməməlidir) sonra 30 saniyə ərzində ürək massajı edilir. Ürək massajını 1 dəqiqədə təxminən 100-110 dəfə lazımdır (1 hərəkət 1 saniyədən az vaxt tutmalıdır).




Reanimasiyanı 2 nəfər edəndə qayda eynidir: 2 süni tənəffüs və 30 massaj hərəkəti. Bir xilasedici 2 dəfə süni tənəffüs verir, dayanır, Digər xilaedici dərhal 30 massaj edir, dayanır və bu dövr (süni tənəffüs-massaj) yenə təkrarlanır.

Diqqət! Əgər zərərçəkmiş insana yalnız 1 nəfər yardım edirsə, bu halda yalnız ürəyin xarici massajı həyata keçirilə bilər, süni tənəffüs verilmir. Həmçinin digər hər hansı səbəbə görə süni tənəffüs icra edilə bilməzsə (ağız nahiyəsində yara və s.) yalnız ürək massajı tətdiq edilir. Bu xəstənin həyatını xilas edə bilər.

Hər 1 dəqiqədən bir nəbzin (yuxu arteriyasında) və sərbəst tənəffüsün bərpa olunub-olunmadığını yoxlayın. Əgər ürək fəaliyyəti bərpa olunarsa, ürəyin xarici masajını dayandırmaq, süni tənəffüsü isə tələb olunduğu halda davam etdirmək lazımdır.

Əgər ürəyin masajı nəticə verirsə, bu halda bir qədər keçdikdən sonra, iri arteriyalarda (bud, yuxu) nəbzi əlləmək olur, göy və qara-göy rəngdə olan dəri və dodaqlar isə qızarmağa başlayır, həmçinin sərbəst tənəffüs də