allergenlərini də qeyd etmək lazımdır.

Çox zaman allergik rinosinusopatiya zərərli iş şəraitində (şaxtaçı, kömürçü, suvaqçı, rəngsaz, kimyəvi və farmasevtik müəssisələrin işçilərində) müxtəlif qıcıqlandırıcı vasitələrin uzunmüddətli inhalyasion təsiri zamanı inkişaf edir.

Allergik rinosinusopatiyanın patogenezi
İlk dəfə tənəffüs yollarına daxil olan allergenlər burun boşluğu və paranazal ciblərin selikli qişasının sensibilizasiyasına (hiperhəssaslıq) səbəb olur. Həmin allergenlə təkrar kontakt zamanı IgE-asıllı iltihabi reaksiya – burun-udlağın selikli qişasının ilfiltrasiyası baş verir. Yaranmış ödem ciblərin burun boşluğu ilə əlaqəsini çətinləşdirir, tez bir zamanda xroniki formaya keçən allergik rinosinusopatiya inkişaf edir. Xəstəliyin uzunmüddətli gedişi zamanı nəinki orqanizmə keçən allergenlərə, həm də burun-udlağın selikli qişasını qıcıqlandıran bütün vasitələrə qarşı hiperhəssaslıq yaranır.

Allergik rinosinusopatiyanın təsnifatı
Əlamətlərin yaranma xarakteri və davamlılığına əsasən allergik rinosinusopatiyaların bir neçə forması ayırd edilir:

Kəskin rinosinusit. Burun boşluğu və paranazal ciblərin allergik iltihabının kəskin və qısa müddət ərzində keçib gedən simptomatikası inhalyasion allergenlərlə (əsasən heyvan və quşların həyat fəaliyyəti məhsulları) epizodik (nadir) kontakt zamanı müşahidə edilir.
Fəsillə bağlı rinosinusit. Allergik rinosinusopatiya bitkilərin çiçəklənmə dövründə burun-udlağın zədələnməsinin tipik əlamətləri ilə səciyyələnir.
Persistə edən rinosinusit. İl ərzində 9 aydan az olmamaqla təzahür edir.
Allergik rinosinusopatiyanın əlamətləri
Rinosinusitin xarakterik əlamətlərinə burun tənəffüsünün çətinləşməsi, rinoreya (burundan selik axma) və asqırma tutmaları aiddir. Gecə saatlarında asqırma azalır, burun isə əksinə daha çox tutulur. Əksər hallarda baş və burunətrafı nahiyədə ağırlıq hissi yaranır.

Xroniki gedişli allergik rinosinusopatiyalarda baş ağrıları xəstəni hər gün narahat edə bilər. Aşağı əyilərkən ağrı