k orxoepididimit, xayaların şişləri, radiasion şüalanma, ağır metalların duzlarının və pestisidlərin toksiki təsiri səbəb ola bilər. Spermatogenezin sekretor və obsrtruktiv azoospermiya tipli pozulması hipoqonadizm, mukovisidoz, şəkərli diabet, seliakiya, hipofizin şişləri, onurğa sütununun travmaları, sifilis və başqa patologiyalar zamanı da baş verə bilər.

Müvəqqəti azoospermiya cinsi orqanların keçici funksional pozulmaları ilə xarakterizə olunur və kəskin xəstəliklər, stress, bəzi dərman preparatlarının (steroid hormonlar, antibakterial və şişəleyhinə preparatlar) qəbulu, sauna və vanna otağına tez-tez getmək fonunda inkişaf edə bilər. Spertmatozoidlərin sintezinin müvəqqəti azalması cinsi aktiv kişilərdə tez-tez cinsi əlaqələr zamanı qeyd olunur.

Azoospermiyanın simptomları
Azoospermiyanın əsas spesifik simptomu kişi sonsuzluğudur. Bu zaman kişinin cinsi funksiyaları dəyişilməmiş qala bilər. Azoospermiyanı müşayiət edən digər klinik simptomlar əsas xəstəliklə əlaqəlidir. Belə ki, kişilərdə hipoqonadizm zamanı ikincili cinsi əlamətlərin (seyrək tüklənmə, bədənin qadın tipli formalaşması, ginekomastiya) inkişaf etməməsi aşkar olunur. Sekretor azoospermiya tez-tez xayaların hipoplaziyası, mikropenis, libidonun azalması, erektil disfunksiya ilə müşayiət olunur.

Obstruktiv azoospermiyanın müxtəlif formalarında pasienti diskomfort, xayalıq nahiyəsində ağrı, ödem və şişkinlik narahat edir. Palpasiyada xayalar normal ölçülü və formalı, xaya artımları isə burada spermatozoidlər toplandığından böyümüş olur. Obstruktiv azoospermiya retroqrad eyakulyasiya ilə müşayiət oluna bilər.

Azoospermiyanın diaqnostikası
Azoospermiyanın səbəbləri və forması mütəxəssis (androloq, uroloq, endokrinoloq) tərəfindən yalnız kişi reproduktiv sisteminin kompleks müayinəsinə əsasən təyin oluna bilər. Anamnez toplanarkən cinsi aktivliyin tezliyi və döllənməmə dövrünün uzunluğu, keçirilmiş xəstəliklər, peşə zərərləri, pasientin həyat tərzi və başqa faktorlar