dəqiqləşdirilməlidir. Fiziki inspeksiya zamanı bədənin formalaşmasının tipi, ikincili cinsi əlamətlərin ifadəliliyi, xarici genital üzvlərin vəziyyəti qiymətləndirilir.

Kişi cinsi orqanlarının patologiyalarını inkar etmək məqsədilə xayaların USM-i, prostatın TRUSM-i (transrektal ultrasəs müayinəsi), xayalıq damarlarının USDQ (ultrasəs doppleroqrafiya) və s. aparılır. Kişi fertilliyini, xüsusən də azoospermiyanı dəyərləndirməyə imkan verən mühüm analizlər spermoqram və qanda antispermal antitellərin səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsidir. Azoospermiya zamanı hormonal statusun (testosteron, prolaktin, estradiol, LH, FSH) analizi cinsi vəzilərin fəaliyyətinin hipotalamo-hipofizar tənzimlənməsinin qiymətləndirilməsinə imkan verir.

Azoospermiyanın faktorlarının CYYX-ın istisnası məqsədilə pasient İFA, İFR, ZPR metodları ilə müayinə olunur. Retroqrad eyakulyasiyanın istisnası məqsədilə sidiyin posteyakulyator analizi aparılır. Azoospermiyanın formalarının differensial diaqnostikası məqsədilə xayaların diaqnostik biopsiyası həyata keçirilir.

Azoospermiyanın müalicəsi
Azoospermiyanın bütün klinik hallarında müalicə kişi fertilliyinin səbəbinin aradan qaldırılmasına yönəlir. Beləliklə, obstruktiv azoospermiyanın problemlərinin başlıca həll yolu toxumçıxarıcı axarların keçiriciliyinin bərpasını təmin edən rekonstruktiv cərrahiyyədir – uretranın plastikası, vazo-vazoanastomoz və ya vazo-epididimoanastomozun qoyulması, varikoselenin cərrahi üsulla aradan qaldırılması və s. Toxumçıxarıcı axarların obstruksiyasının cərrahi üsulla dəf edilməsindən sonra fertilliyin bərpasının uğuru 27-56% təşkil edir. Sekretor azoospermiyaya gətirib çıxaran endokrin pozulmaların korreksiyası məqsədilə əvəzedici və ya stimuləedici hormonal terapiya təyin olunur. Hormonal mənşəlli kişi sonsuzluğunun müalicəsi ilə bir sıra hallarda eyakulatda spermatozoidlərin meydana çıxmasına nail olunur.

Əgər azoospermiyanın cərrahi və konservativ müalicəsinə baxmayaraq, partnyor hamilə qalmırsa,