Varikosele — toxum ciyəsi venalarının varikoz genişlənməsi olub, xayadan venoz qan axının pozulması ilə müşayiət edilir. Onun klinik əlamətlərinə xayalıqda diskomfort, ağırlıq hissi, dartıcı ağrılar, venaların gözlə görünən genişlənmələri aiddir. Varikoz damarlar iltihablaşa və ya partlaya bilər. Axırıncı halda xayalığa qansızma baş verir. Proqressivləşən varikosele zədələnmiş xayanın ölçüsünün kiçilməsinə, spermatogenezin pozulmasına, kişi klimaksının erkən başlamasına və sonsuzluğa səbəb olur. Diaqnozun qoyulması üçün xayalığın USM və doppleroqrafiyadan istifadə edilir. Müalicə az invaziv (damarların embolizasiyası) və ya cərrahi üsulla yerinə yetirilir.

Varikosele barədə ümumi məlumat
Varikosele xəstənin həyatına heç bir təhlükə törətmir. Toxum ciyəsi venalarının varikoz genişlənməsinin ən ciddi fəsadı kişi sonsuzluğudur. Varikoseleli pasiyentlərin eyakulyatının analizində 20-70% hallarda spermatogenezin pozulmasına rast gəlinir. Xəstəliyin davametmə müddəti ilə spermatozoidlərin yetişmə prosesinin pozulma dərəcəsi arasında əlaqənin olması sübuta yetirilmişdir. Bəzən varikosele müxtəlif intensivlikli ağrı sindromu ilə müşayiət edilir.

ÜST-nin məlumatlarına əsasən kişilərin 15-17%-i varikoseledən əziyyət çəkir. Xəstəliyin yayılma tezliyi yaş faktoru və yaşayış yerindən asılı olaraq dəyişir. 14-15 yaşlı yeniyetmələrin 19,3%-də, hərbi xidmətə çağırılan gənclərin isə 5-7%-də varikosele aşkarlanır. Bir sıra hallarda varikosele simptomsuz getdiyindən kişilər həkimə müraciət etmir. Ultrasəs müayinədə yetkin kişilərin 35%-də varikosele müəyyən edilir. Əksər xəstələrdə patologiya sol tərəfdə lokalizasiya olunur. Bu da xayaların venoz sisteminin anatomik fərqliliyi ilə izah edilir. Pasiyentlərin 3-8%-də toxum ciyəsi venalarının varikoz genişlənməsi sağda, 2-12%-də isə hər 2 tərəfdə inkişaf edir.

Varikoselenin yaranma səbəbləri
Varikoselenin səbəbləri
Varikosele toxum ciyəsi venalarının qapaq çatışmazlığı ilə əlaqədar yarana bilər. Normada qanın geriyə