axınına mane olan venoz qapaqlar yüklənmə (fiziki gərginlik, bədənin vertikal vəziyyəti) zamanı yüksək təzyiqin öhdəsindən gələ bilmir. Nəticədə damarlar tədricən genişlənir, venoz düyünlər əmələ gəlir.

Tədqiqatçıların fikrincə birincili (idiopatik) varikoselenin yaranmasında iştirak edən amillər aşağıdakılarıdır: venoz divarın təşkil olunduğu birləşdirici toxumanın çatışmazlığı, regional (xaya və toxum ciyəsi venaları) və magistral venaların qapaq aparatının natamam inkişafı və ya dəyişməsi, bətndaxili dövrdə aşağı boş venanın formalaşma prosesinin pozulması.

Müvafiq anatomik xüsusiyyətlər böyrək venasında təzyiqin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Venoz hipertenziya xayanın venoz sisteminin qapaq çatışmazlığına gətirib çıxarır. Tədricən dolayı yol formalaşır, qan əks istiqamətdə – böyrək venasından xaya venasına, oradan isə salxımabənzər kələfə axır.

Qarnın ön divarının uzunmüddətli gərginliyi (intensiv iziki yüklənmələr, davamlı vertikal vəziyyət, qəbizlik) zamanı qarındaxili təzyiqin yüksəlməsi varikoselenin inkişafına təkan verir.

İkincili (simptomatik) varikosele boyrəklər, çanaq və peritonarxası sahədə həcmli proseslərin ağırlaşması kimi inkişaf edir. Belə hallarda xəstəlik toxum ciyəsi venasından qanın normal axınına maneənin yaranması nəticəsində formalaşır.

Varikoselenin təsnifatı
Varikoselenin aşağıdakı dərəcələri ayırd edilir:

0 dərəcə. Palpasiyada varikoselenin əlamətləri müəyyən edilmir. Venaların varikoz genişlənməsi yalnız instrumental müayinələrdə (USM, doppleroqrafiya) aşkarlanır.
I dərəcə. Horizontal vəziyyətdə (uzandıqda) venalar əllənmir. Ayaq üstə dayandıqda palpator olaraq, genişlənmiş venalar təyin edilir.
II dərəcə. Genişlənmiş venalar həm horizontal, həm də vertikal vəziyyətlərdə əllənir.
III dərəcə. Toxum ciyəsi və xaya venalarının genişlənməsi adi gözlə nəzərə çarpır.
Varikoselenin əlamətləri
Varikoselenin əlamətləri
Varikoselenin klinik təzahürlərinin ifadəliliyi venaların genişlənmə dərəcəsindən asılıdır. 0 və I