vasitəsilə üzə çıxarılır. Cinsi yetişkənlik dövrünə çatan xəstələrə spermoqramma (eyakulyatın analizi) təyin edilir. Varikosele zamanı çox vaxt astenozoospermiya (spermatozoidlərin aktivliyinin zəifləməsi) və oliqospermiya (sayının azalması) izlənilir.

Termometriya, xayalığın USM, doppleroqrafiya, reoqrafiya, termoqrafiya fakultativ müayinə üsullarından sayılır. Müalicə taktikasını təyin etmək üçün kontrast müayinələr: retroqrad böyrək-xaya venoqrafiyası, transskrotal testikulofleboqrafiya yerinə yetirilir. Bir sıra hallarda əməliyyat prosesində və ya postoperasion dövrdə anteqrad venoqrafiya icra edilir.

Varikoselenin müalicəsi
İkincili varikosele zamanı mütləq əsas xəstəlik müalicə olunmalıdır. 0 və I dərəcəli birincili varikoseledə cərrahi əməliyyata ehtiyac yaranmır. Kiçik çanaqda durğunluğu aradan qaldıran tədbirlər (fiziki yüklənmənin məhdudlaşdırılması, xroniki qəbizliyin profilaktikası və s.) həyata keçirilir. Bəzən yaşlı pasiyentlərdə suspenzorun geyinilməsi müsbət nəticə verir. Varikoselenin intensiv ağrılarla müşayiət olunan II və III dərəcələrində cərrahi müalicə tələb olunur. Astenozoospermiya və oliqospermiya; cinsi yetişkənlik dövründə zədələnmiş tərəfdə xayanın inkişafdan qalması; kosmetik qüsur cərrahi müdaxiləyə göstəriş sayılır.

Varikosele zamanı aparılan cərrahi əməliyyatlar 3 qrupa bölünür: xayanın qaldırılması, varikoselenin embolizasiyası və venaların kəsilməsi.

Venalar subinqvinal (qasıq kanalının girəcəyində), inqvinal (qasıq kanalında) və ya retroperitoneal (qasıq kanalının çıxacağında) yolla kəsilə bilər. Son zamanlar varikoselenin müalicəsində mikrocərrahi və laparoskopik əməliyyatlara (genişlənmiş venaların bağlanılmasına) üstünlük verilir. Bu yolla ağırlaşmaların və residivlərin yaranma ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Bir sıra hallarda xaya venasının rentgenoendovaskulyar okklüziyası uşaqlar və böyüklərdə effektiv olur.

Varikoselenin profilaktikası
Varikoselenin ilkin mərhələlərində kiçik çanaq orqanlarında