r anomaliyası.Bu qrupa anadangəlmə qüsurun yalnız bir növü – xayaların hipoplaziyası aiddir. Toxumaların inkişafdan qalması genetik faktorlarla əlaqəlidir; çox nadir hallarda patologiyanın autoimmun formasına rastlanır. Yalnız sonsuzluqla və ya ifadəliliyinə görə müxtəlif olan endokrinoloji pozulmalarla özünü göstərə bilər.
Bu vəziyyətin əksər formaları (anorxiya və poliorxizmin istisnası) sol, sağ və ya iki tərəfli olur. Monorxizmi birtərəfli anorxizm kimi də qiymətləndirmək olar. Xayaların anomaliyalarının bəzi növləri pasientdə bir-birilə yanaşı gedə bilər. Məs., hipoplaziya tez-tez kriptorxizm və ya ektopiya ilə birgə meydana çıxır. Cərrahi müalicə olunmadan uzun müddət davam edən kriptorxizm vəzin atrofiyasına gətirib çıxara bilər. Lakin bu patologiyanı həqiqi hipoplaziyadan fərqləndirmək lazımdır.

Xayaların anomaliyalarının simptomları
Bu inkişaf qüsurunun bütün tiplərinin klinik gedişini əsasən endokrin pozulma olmadan və endokrin pozulma olmaqla iki qrupa ayırmaq olar. Birinci qrupa bütün lokalizasiya anomaliyaları, mono- və poliorxizm aiddir. Kriptorxizm və monorxizmin əsas təzahürləri kişi cinsi vəzilərinin birtərəfli və ya ikitərəfli olmaması, yastılaşmış və ya inkişafdan geri qalmış xayalıqdır. Cinsi yetişmə dövründə qasıq nahiyəsində fiziki yüklənmə və ya seksual oyanma zamanı güclənən dartıcı ağrılar meydana çıxır. Poliorxizm fəsadlaşma inkişaf edənə qədər heç bir əlamətlə özünü göstərməyə bilər.

Xayaların anorxizm və hipoplaziya kimi anomaliyaları həmişə kişi cinsi hormonalarının qeyri-kafi sintezi nəticəsində endokrin pozulmalarla müşayiət olunur. Onlar cinsi vəzilərin tamamilə inkişafdan qalması zamanı xüsusilə ağır gedir. Xəstələrdə uşaqlıqda sümüklərin qırılmağa meyilliyi, süd dişlərinin dəyişilməsinin ləngiməsi, dəri örtüyünün solğunluğu müşahidə olunur. Evnuxoidizm – ikincili kişi cinsi əlamətlərinin tamamilə olmaması inkişaf edir. Hər iki xayanın hipoplaziyası ağır dərəcəli hormonal çatışmazlığa (anorxizmdə olduğu kimi) gətirib