Xayaların anomaliyaları – toxumluqların miqdar (anorxizm, monorxizm), lokalizasiya (ektopiya, kriptorxizm) və ya quruluşlarının (hipoplaziya) pozulması ilə müşayiət olunan kişi cinsiyyət sisteminin inkişaf qüsurudur. Simptomatika rəngarəngdir – simptomsuz gedişatdan endokrin patologiyalara və sonsuzluğa qədər. Diaqnostika obyektiv müayinə, ultrasəs müayinəsi, bəzi klinik hallarda qanda kişi cinsiyyət hormonunun səviyyəsinin təyini ilə həyata keçirilir. Müalicə patologiyanın növündən asılı olaraq seçilir; adətən, cərrahi müdaxiləyə, hormonal terapiyaya üstünlük verilir.

Xayaların anomaliyaları barədə ümumi məlumat
Xayaların anomaliyaları müxtəlif dərəcəli təzahürləri oğlanlarda geniş yayılmış inkişaf qüsurudur. Tibbi statistikaya əsasən körpələrin 7-10%-ində doğumda qeyd olunur. Daha çox rastlanan anomaliya kriptorxizmdir. Bu patologiya anomaliyaların, demək olar ki, yarısında aşkar olunur. Rastgəlmə tezliyinə görə növbəti patologiyalar xayaların ektopiyası, hipoplaziya, monorxizmdir. Poliorxizm və ya anorxizm nadir rastlanan inkişaf qüsurudur. Anomaliyaların bəziləri (məs., kriptorxizm) uşaq böyüdükcə öz-özünə korreksiya oluna bilər. Buna görə də müəyyən ana qədər müalicə tələb olunmur. Natamam diaqnostika və klinik mənzərənin oxşarlığı bəzən qüsurun növünün düzgün müəyyənləşdirilməməsinə səbəb olur. belə ki, xaya ektopiyası və monorxizm kriptorxizmlə səhv salınır; poliorxizm isə fəsadlaşmalar başladıqdan sonra aşkarlana bilir.

Xayaların anomaliyalarının səbəbləri
Kişi reproduktiv sisteminin inkişaf qüsurlarına səbəb ola bilən çoxsaylı faktorlar ayırd edilir. Etioloji faktorun ifadəliliyindən və xarakterindən anomaliyanın növü asılıdır. Oxşar patologiyalara gətirib çıxaran səbəblər bir neçə qrupa ayrılır. Bütün bunlar oğlan uşaqlarında bətndaxili inkişaf dövrünə xayaların, bəzən həm də başqa orqanların anomaliyalarını təşviq edən bu və ya digər təsirlər göstərir. Ümumi risk faktorlarına aşağıdakılar hesab edilir:

Hamiləlik patologiyaları. Hamiləliyin