Akne (acne) və ya sızanaq xəstəliyi – tük follikullarının tıxanması və iltihabı ilə xarakterizə olunan piy vəzilərinin xəstəliyidir. Aknenin rəngarəng inkişaf səbəbləri və kliniki mənzərəsi, istənilən yaş dövründə rastlanması, kosmetik problemlərə səbəb olması bu xəstəliyi bir çox tibb mütəxəssisləri üçün aktual edir. Akne zamanı əsas element pustulyoz və papulyoz sızanaqlar, komedonlar, düyünlü törəmələr və kistalardır. Aknenin effektli müalicəsində fərdi və kompleks yanaşma böyük rol oynayır.

Akne barədə ümumi məlumat
“Sızanaq xəstəliyi” haqda anlayış dəri təzahürlərinin orqanizmin ümumi vəziyyətindən səbəb-təsir əlaqəsi ilə asılılığını əks etdirir. Aknelərin inkişafında infeksiyalar, genetik, endokrin və immun defektlər, həzm və neyro-psixi pozulmalar böyük rol oynayır.

Sızanaq səpkiləri, demək olar ki, istənilən yaş həddində – yenidoğulmuşdan qocalığadək bütün dövrlərdə rastlanır. Əvvəllər akne tamamilə yeniyetməlik problemi hesab olunurdu; lakin son onilliklərdə 25-35 yaşlı pasientlərdə akne halları tez-tez rastlanmağa başladı. Aknenin daha tez-tez rastlanan forması yeniyetməlik sızanaqlarıdır; bu patologiya 12-24 yaşlı pasientlərdə, akneyə məxsus klinik halların 90%-ində müşahidə olunur. Sızanaq səpkiləri istənilən cinsə və yaş həddinə mənsub insanlarda xarici görünüşlə bağlı heç də az narahatlıq yaratmır.


Aknenin əlamətləri
Akne zamanı səpkilər bağlı və açıq komedonlar, papulyoz və pustulyoz sızanaqlar, düyünlü və kistoz törəmələrdən ibarətdir. Bağlı komedonlar qeyri-iltihabi, düyünlü, ağ rəngli, dəri səthinə çıxışı olmayan törəmələrdir. Məsamələrdə piy vəzilərinin sekretinin, epitel hüceyrələrinin, piqmentin və tozların sonrakı toplanması qara, dəri səthinə açılan açıq komedonların inkişafına gətirib çıxarır. Komedonların lokalizasiyası üçün tipik yerlər alın və çənədir.

Mənfəzi artıq tutulmuş saç follikullarına iltihabi prosesin qoşulması papulo-pustulyoz sızanaqların inkişafına, ağır hallarda isə kistalar, fleqmonoz və nekrotik