yaranmasında və inkişafında iştirak edən faktorlar çoxdur. İlk növbədə iqlimdir. İl ərzində, demək olar ki, 365 günəşli gün, yayda >35°С temperatur olan ərazilərdə – dağlarda, ekvatorial, subekvatorial və tropik qurşaqda yaşayan insanların aktinik keratozla xəstələnmə indeksi ən yüksəkdir. Açıq havada iş patologiyanın yaranma riskini artırır.

İkinci mühüm amil yaş həddidir. Terminin özü – “senil akantoma” göstərir ki, bu, yaşlı insanların xəstəliyidir. 50 yaşdan yuxarı hamı risk qrupundadır. Üçüncü risk faktoru açıq rəngli dəri, saçlar və gözlərdir. Hiperinsolyasiyadan müdafiə edən piqment hüceyrələri minimal miqdarda olan sarışınlar tünd rəngli dərisi, qara saçları və qəhvəyi gözləri olan insanlarla müqayisədə 3 dəfə çox xəstələnirlər. Cavanlarda qocalıqda aktinik keratozun əmələ gələcəyindən xəbər verən özünəməxsus əlamətlər çillərdir. Xəstəliyin yaranmasında günəş yanıqlarının rolu da var; belə ki, onlar hər dəfə təkrarlandıqca dərini xəstəliyin debütünə “hazırlaşdırır”. Bundan başqa, irsiyyət, stress, pasientləri hormonlar, immunodepressantlar, kimyaterapiya qəbul etməyə vadar edən ağır somatik xəstəliklər də risk faktorları siyahısındadır.

Aktinik keratoz 10 illər ərzində özünü heç bir əlamətlə göstərmir. Bu müddət ərzində dəri ultrabənövşəyi şüalar altında öz strukturunu dəyişmir, o, günəşin mənfi təsirlərini öz daxili qatlarında toplayır. Bu, xəstəliyin latent, gizli dövrü adlandırılır. Yaş artdıqca immunitetin zəifləməsi fonunda dərinin səthi qatları tədricən dəyişir. Epidermis hüceyrələrinin bir qismi differensasiya olunmur, onlardan preinvaziv xərçəng ocağı əmələ gəlir və o, epitelin əsasını dəlib keçmir, bazal qatda sürünür. Belə yayılma prosesində atipik hüceyrələr normal epitel hüceyrələrini əvəz edir, epidermis müdafiə funksiyasını itirir və onun buynuzlaşma prosesləri sürətlənir. Tədricən “iks” vaxtı başlanır, bu zaman atipik hüceyrələr bazal membranın tamlığını pozur, dermaya keçir və orada yeni, bədxassəli şiş ocaqları əmələ gətirir.