Аktinik keratoz – düz günəş şüalarının dərini təşviq etməsi nəticəsində yaranan, ləng, davamlı olaraq proqressivləşən geniş (xüsusən yaşlılar arasında) yayılmış xəstəlikdir. İlk element dərinin açıq nahiyələrində pilinq edən oval ləkənin əmələ gəlməsidir; bu element sürətlə keratoakantomaya – epidermisdə və dərinin yuxarı qatlarında yerləşən xoşxassəli törəməyə çevrilir. Pasientlərin səhhəti pozulmur. Xəstəliyin öz-özünə sönməsi, həmçinin xərçəngə keçməsi mümkündür. Diaqnoz biopsiyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Müalicə tibbi cihazla – kosmetik və ya radikal üsulla – cərrahi aparılır.

Аktinik keratoz barədə ümumi məlumat
Xəstəlik aktinik keratoz kimi tanınır. Statistikaya əsasən 45 yaşdan yuxarı insanların ¼-ində rastlanır və dermatoloqa müraciətlərin təxm. 14%-ini təşkil edir. Patologiya dermatologiyada həm də “günəş keratozu” və ya “senil akantoma” adlandırılır. Xəstəliyin açıq-aşkar səbəbinə – uzunmüddətli hiperinsolyasiya (günvurma) baxmayaraq, xəstəlik mövsumi xarakter daşımır. Aktinik keratoz kumulyativ xarakterə malikdir: on illər ərzində günəş şüalarının daimi təsiri nəticəsində dəri onların mənfi təsirlərini “toplayır”. Yalnız yaş artdıqca immunitetin zəifləməsi fonunda xəstəliyin ilk simptomları meydana çıxır. Bu zaman insan qaralmasa, uzun müddət günəş şüaları ilə kontaktda olmasa belə ilk elementlər dərinin açıq nahiyələrində təzahür edir.

Bəzən səpkilərin ilk səbəbi dərinin sensibilizasiyasını yüksəldən antibiotiklərin qəbulu, dermanın bəzi nahiyələrinin sürtünməsinə səbəb olan dar paltarların geyinilməsi, orqanizmin hormonal disbalansı olur. Aktinik keratozun ilk elementləri təbiətinə görə epidermisin buynuz qatının qalınlaşmasıdır. Onların dəri xərçənginə çevrilmə imkanını bu xəstəliklə tanışlığın aktuallığı müəyyənləşdirir.


Аktinik keratozun səbəbləri
Aktinik keratozun əmələgəlmə səbəbi birdir – günəş spektrinin müəyyən dalğa uzunluqlu (280-320 nm) ultrabənövşəyi şüaları ilə daimi, uzunmüddətli hiperinsolyasiyadır. Lakin xəstəliyin