Аktinomikoz — şüalanan göbələklər (aktinomisetlər) tərəfindən törədilən infeksion xəstəlikdir. Xəstəlik bərk qranuloma, fistul və absesin inkişafı ilə birincili-xroniki gedişə malikdir. Aktinomikoz nəinki dərini, həm də daxili orqanları zədələyə bilər. Xəstəliyin diaqnostikası ifrazatda xarakterik göbələk miselinin aşkarlanması və qidalı mühitə əkilmə zamanı spesifik koloniyaların inkişafının təyininə əsaslanır. Aktinomikozun müalicəsində antibiotikoterapiya ilə yanaşı aktinolizat yeridilir, dərinin UBŞ-si, yod elektroforezi tətbiq olunur. Göstərişlərə əsasən absesin yarılması, fistulların operativ müalicəsi, abdominal və plevral boşluğun drenajı həyata keçirilir.

Аktinomikozun səbəbləri
Aktinomikozların törədicilərinə – Actinomyces cinsinə mənsub olan göbələklərə təbiətdə tez-tez rastlanır. Onlar su hövzələrində, bitkilərdə və ya samanda yerləşirlər. Aktinomisetlər insan orqanizminə zədələnmiş dəri vasitəsilə, nəfəs və qida ilə daxil olur. Onlar əksər hallarda xəstəliyə səbəb olmur, saprofit flora kimi ağız boşluğunun və gözlərin selikli qişasında yaşayırlar. Ağzın, mədə-bağırsaq traktının və ya tənəffüs orqanlarının iltihabi prosesləri aktinomisetləri parazit vəziyyətə gətirə və aktinomikozun inkişafına şərait yarada bilər. Aktinomikoz həmçinin kənd təsərrüfatı heyvanlarında da rastlana bilər. Lakin insanın heyvandan və ya xəstə insandan yoluxması baş vermir.

Dəri aktinomikozu aktinomisetlərin yaralardan və dərinin müxtəlif zədələrindən keçməsi nəticəsində birincili yarana bilər. Dərinin ikincili zədələnməsi daxildən, altda yerləşən toxumalar (badamcıqlar, dişlər, limfatik düyünlər, əzələlər, süd vəziləri) və daxili orqanlardan keçməsi nəticəsində inkişaf edə bilər.


Аktinomikozun təsnifatı
Patoloji prosesin lokalizasiyasından asılı olaraq aktinomikozların aşağıdakı formaları ayırd edilir:

Аktinomikozun simptomları
Aktinomikozlar zamanı inkubasion dövrün davametmə müddəti dəqiq məlum deyil. Xəstəlik uzun və proqressivləşən gedişə malikdir,