Adentiya – diş-çənə sisteminin inkişaf anomaliyaları və ya dişlərin itirilməsi nəticəsində onların tam və ya hissəvi olmamasıdır. Patologiya diş sırasının tamlığının, çeynəmə və danışıq funksiyalarının pozulması, kosmetik defekt; ağır hallarda üz skeletinin deformasiyası, gicgah-çənə oynağının xəstəlikləri, sonralar dişlərin itirilməsi ilə xarakterizə olunur. Adentiyanın diaqnostikası mütəxəssis-stomatoloq tərəfindən inspeksiya və palpasiya, hədəfli intraoral rentgenoqrafiya, ortopantoqrafiyaya əsasən aparılır. Xəstəliyin müalicəsi hissəvi və ya tam çıxarıla bilən protezlərin və ya dental implantasiyanın köməyilə rasional protezləmənin aparılmasından ibarətdir.

Adentiya barədə ümumi məlumat
Adentiya ağız boşluğunda ayrı-ayrı və ya bütün dişlərin olmaması ilə xarakterizə olunan diş sırasının birincili və ya ikincili defektidir. Patologiya stomatologiyada hiperodontiya (dişlərin norma ilə müqayisədə həddən artıq çox olması) və hipodontiya (dişlərin norma ilə müqayisədə az olması) ilə birlikdə dişlərin miqdar anomaliyalarının xüsusi bir halı kimi qiymətləndirilir. Tam anadangəlmə adentiyaya nadir hallarda rast gəlinir; uşaqlarda diş-çənə anomaliyaları arasında hissəvi adentiyanın yayılması təxminən 1% təşkil edir. 60 yaşdan yuxarı insanlarda hissəvi ikincili adentiya 45-75%, tam adentiya isə 25% hallarda aşkarlanır. Adentiya təkcə estetik defekt deyil; o, diş-çənə sisteminin, MBT-nın funksiyalarının pozulması, artikulyasiya və diksiyanın pisləşməsi, psixoloji dezadaptasiya, insanın sosial davranışlarının dəyişilməsi ilə müşayiət olunur.

Adentiyanın təsnifatı
Səbəbindən və yaranma vaxtından asılı olaraq birincili (anadangəlmə) və ikincili (qazanılma), həmçinin müvəqqəti və daimi adentiyalar ayırd edilir. Diş kökünün olmaması həqiqi anadangəlmə adentiyadan; qonşu dişlərin taclarının parlaması və ya dişçıxarmanın ləngiməsi (retensiya) yalançı adentiyadan xəbər verir.


Dişlərin miqdarının qeyri-kafiliyindən asılı olaraq adentiya hissəvi (bəzi dişlərin