Parodontoz – parodontun distrofik xarakterli xroniki gedişli xəstəliyinə deyilir. Adətən generalizə olunmuş şəkildə inkişaf edir, əsas dəyişikliklər isə ən çox aşağı, yaxud da hər iki çənənin kəsici və köpək dişləri nahiyələrində baş verir.
Parodontozun etiologiyası dəqiq məlum deyildir. Lakin onun baş verməsində eyni ilə gingvitdə və parodontitdə olan və xəstəliyin inkişafında fon rolu oynayan xəstəliklər – ümumi amillər mühüm əhəmiyyətə malikdirlər. Məsələn, uzun müddətli əsəb gərginlikləri və ürək-damar sistemi xəstəlikləri, metabolik pozğunluqlar, şəkərli diabet başda olmaqla bəzi endokrin xəstəliklər, revmatik xəstəliklər, cinsiyyət sisteminin dishormonal pozğunluqları və s.

Bu xəstəlik üçün parodont toxumalarında nə əvvəldən, nə də xəstəliyin gedişi dövründə iltihabi dəyişikliklər, diş ərpi, diş daşları, mikroblar, infeksion proseslər xarakter deyildir. Parodontoz çox vaxt qeyri-karioz mənşəli diş xəstəlikləri ( pazvari defekt, hiperesteziya, minanın eroziyası və s.) ilə birgə rast gəlinir. Bəzi xarici ölkələrdə isə parodontozu ümumiyyətlə parodontitdən ayırmır və onları eyni bir proses kimi qəbul edərək “parodontit və ya parodontoz” adlandırırlar.

Parodontoz zamanı dişlərarası sümük alveolunda qeyri-aktiv formada rezorbsiya baş verir, sümük strukturlarının, xüsusilə də süngəri maddənin yeniləşməsi prosesi ləngidiyi üçün trabekulları qalınlaşır, onun normal histoloji quruluşu pozulur (eburneasiya), çoxlu osteoporoz, osteonekroz və osteoskleroz ocaqları meydana çıxır. Sümük alveollarının rezorbsiyası dərinləşdikcə periodontal yarıq genişlənir, diş ətinin də həcmcə azalması və geriyə doğru sürüşməsi – retraksiyası baş verir. Əvvəlcə dişin boyun hissəsi, sonra isə tədricən kök hissəsinin üzəri açılır. Xəstələrdə estetik defekt meydana çıxır. Sümük alveollarının hətta III-IV dərəcəli rezorbsiyaları zaman belə bu proses diş ətinin retraksiyası ilə sinxron şəkildə baş verdiyi üçün dişlər diş yuvalarından qopub düşmürlər. Rezorbsiyaya baxmayaraq alveolyar