. Akromeqaliya tez-tez diffuz və ya düyünlü ur, fibroz-kistoz mastopatiya, böyrəküstü vəzin adenomatoz hiperplaziyası, yumurtalıqların polikistozu, uşaqlığın mioması, bağırsaq polipozlarını müşayiət edir. İnkişaf edən hipofizar çatışmazlıq (panhipopituitarizm) hipofiz şişinin təzyiqi və parçalanması ilə əlaqəlidir.

Akromeqaliyanın diaqnostikası
Gecikmiş mərhələlərdə (xəstəlik başlayandan 5-6 il sonra) inspeksiyada bədənin müxtəlif hissələrinin böyüməsi və başqa bu kimi əlamətlərə əsasən akromeqaliyadan şübhələnmək olar. Belə hallarda pasiyent endokrinoloq konsultasiyasına və laborator analizlərə yönləndirilir.

Akromeqaliyanın diaqnostikasında başlıca laborator kriteriya qanda aşağıdakı parametrlərin miqdarının müəyyənləşdirilməsidir:

Somatotropinin səviyyəsinin yüksəlməsi, demək olar ki, bütün akromeqaliyalı pasiyentlərdə müəyyən olunmuşdur. Patologiya zamanı qlükoza yüklənməsi ilə oral sınaq STH-nun başlanğıc miqdarı, daha sonra isə qlükozanın qəbulundan 0,5; 1; 1,5 və 2 saat sonrakı miqdarını müəyyənləşdirir. Normada qlükozanın qəbulundan sonra somatotrop hormonun miqdarı azalır; akromeqaliyanın aktiv fazasında isə, əksinə, onun artması qeyd olunur. Qlükozaya tolerantlıq testinin aparılması STH səviyyəsinin mülayim yüksəlməsi və ya onun normal miqdarında xüsusən informativdir. Qlükoza ilə yüklənmə testi həm də akromeqaliyanın müalicəsinin effektivliyinin qiymətləndirilməsində istifadə olunur.

Somatotrop hormonu orqanizmə insulinəbənzər boy faktorları (İBF) vasitəsilə təsir göstərir. Qan plazmasında İBF I-in konsentrasiyası STH-nun sutkalıq ümumi ifrazını əks etdirir. Yetkin adamın qanında İBF I-in yüksəlməsi birbaşa akromeqaliyanın inkişafından xəbər verir.

Akromeqaliyalı pasiyentlərdə oftalmoloji müayinə zamanı görmə sahəsinin daralması qeyd olunur. Belə ki, görmə yolları baş beyində anatomik olaraq hipofizin yanında yerləşir. Kəllənin rentgenoqrafiyası zamanı hipofizin yerləşdiyi türk yəhərinin ölçüləri böyüyür. Hipofizin şişinin aşkarlanması