elmə məlum deyil: bu törəmələr çox zaman qalxanabənzər vəzin yaşla bağlı transformasiyası kimi izah olunur. Yod çatışmazlığı kolloid düyünün formalaşmasına təkan verə bilər. Yod defisitli regionlarda tireotoksikoz əlamətləri ilə müşayiət olunan çoxdüyünlü zob tez-tez təsadüf edilir.

Düyünlü zobun risk amillərinə genetik pozğunluqlar (Daun, Klaynfelter sindromları), ətraf mühitin zərərli təsirləri (radiasiya, toksiki maddələr), mikroelementlərin çatışmazlığı, dərman vasitələrinin təsiri, siqaret çəkmə, stresslər, virus və xroniki bakterial infeksiyalar, xüsusən xroniki tonzillit aiddir.

Düyünlü zobun təsnifatı
Xarakter və mənşəyindən asılı olaraq, düyünlü zob aşağıdakı formalara ayırd edilir: proliferasiyaedici eutireoid kolloid, diffuz-düyünlü (qarışıq) zob, xoş və bədxassəli şiş düyünləri (qalxanabənzər vəzin follikulyar adenoması və xərçəngi). Bu törəmələrin 85-90%-ni proliferasiyaedici kolloid düyünlər, 5-8%-ni xoşxassəli adenoma, 2-5%-ni isə qalxanabənzər vəzin xərçəngi təşkil edir.

Qalxanabənzər vəzin bədxassəli törəmələri arasında follikulyar, papillyar, medullyar xərçəngə və differensiasiya olunmayan formalara (qalxanabənzər vəzin anaplastik xərçəngi) rast gəlinir.

Bundan əlavə yarımkəskin və xroniki autoimmun tireoidit zamanı, eləcə də qalxanabənzər vəzin digər xəstəliklərində psevdo düyünlər (iltihabi infiltratlar və bir sıra düyünəbənzər dəyişikliklər) formalaşa bilər. Düyünlər çox vaxt qalxanabənzər vəzin kistaları ilə birgə aşkarlanır.

Düyünlərin sayına əsasən qalxanabənzər vəzin solitar (tək) düyünü, çoxdüyünlü zob və bir-birinə bitişən düyünlərdən ibarət həcmli törəmə – konqlomerat düyünlü zob ayırd edilir.

Hazırda klinik təsrübələrdə aşağıdakı təsnifatdan istifadə edilir. Burada düyünlü zobun 5 dərəcəsi qeyd olunur:

ÜST təsnifatına əsasən düyünlü zobun aşağıdakı dərəcələri ayırd edilir:

Düyünlü zobun əlamətləri
düyünlü zobun əlamətləri
Əksər hallarda zob klinik təzahürlərə malik olur. İri ölçülü düyünlü törəmələr boyun