Düyünlü zob – qalxanabənzər vəzdə müxtəlif mənşə və morfologiyaya malik həcmli düyünlərin inkişafı ilə gedən xəstəlikdir. Patologiya boyun nahiyəsində gözlə görünən kosmetik defekt, boğazda sıxılma hissi, tireotoksikozun əlamətləri ilə müşayiət oluna bilər. Diaqnostika prosesində palpasiya, qalxanabənzər vəzin USM, tireoid hormonların analizi, nazik iynəli punksion biopsiya, sintiqrafiya, qida borusunun rentgenoqrafiyası, KT və ya MRT nəticələri nəzərə alınır. Düyünlü zobun müalicəsi tireoid preparatlar və ya radioaktiv yodla terapiyadan, hemitireoidektomiya və yaxud tireoidektomiyadan ibarətdir.

Düyünlü zob barədə ümumi məlumat
düyünlü zobun səbəbləri
Endokrinologiyada «düyünlü zob» termini qalxanabənzər vəzin müxtəlif nozoloji formalara aid olunan həcmli törəmələrini ifadə edir. Xəstəliyin əlamətlərinə əhalinin 40-50%-də rast gəlinir. Qadınlarda düyünlü zob 2-4 dəfə çox müşahidə edilir və əksərən uşaqlığın mioması ilə müştərək şəkildə inkişaf edir. Palpasiyanın köməyilə adətən diametri 1 sm-dən böyük olan düyünlər aşkarlanır. 50%-dən çox hallarda düyünlər əllənmir və yalnız qalxanabənzər vəzin USM-də üzə çıxır. Vəzidə 2 və daha artıq düyünlü törəmənin olması çoxdüyünlü zob kimi qiymətləndirilir.

Düyünlü zobun erkən diaqnostikasının və xəstələrin müşahidə altına alınmasının vacibliyi qalxanabənzər vəzin xərçənginin qarşısının alınması, bu orqanın funksional avronomiyasının və tireotoksikozun yaranma riskinin müəyyənləşdirilməsi, kosmetik defekt və kompression sindromun formalaşmasına yol verilməməsi ilə bağlıdır.

Düyünlü zobun yaranma səbəbləri
Düyünlü zobun etiologiyası sona qədər öyrənilməmişdir. Belə ki, qalxanabənzər vəzin toksiki adenomalarının inkişafını adenilatsiklazanın aktivliyini inhibə edən G zülallarının α-subvahidlərinin və TTH reseptorunun geninin mutasiyası ilə əlaqələndirirlər. İrsən ötürülən və somatik mutasiyalar həmçinin qalxanabənzər vəzin medulyar xərçəngində qeydə alınır.

Proliferasiyaedici kolloid düyünlərin yaranma səbəbi