Hipofizin apopleksiyası – hipofizin şişinin parçalanması, nekrozu və ya qansızması zamanı törəmənin ölçülərinin kəskin böyüməsi nəticəsində yaranan kəskin vəziyyətdir. Xəstəlik güclü baş ağrıları, görmənin pozulması, ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət olunur. Hipofizin zədələnməsi hipopituitrizmə səbəb olur. Beyin damarlarına təzyiq lokal işemiyanın inkişafına gətirib çıxarır. Diaqnostika baş beynin tomoqrafiyasının aparılması, trop hormonların səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsinə əsaslanır. Müalicə patoloji prosesin kəskinliyindən və yayılmasından asılıdır. Genişmiqyaslı zədələnmələr zamanı hormonal terapiya və baş beyin strukturunun dekompressiyası məqsədilə cərrahi müdaxilə aparılır.

Hipofizin apopleksiyası barədə ümumi məlumat
Hipofizin apopleksiyası – endokrinologiyada və nevrologiyada türk yəhəri boşluğuna qansızma və paraselyar sahələrin strukturlarına təzyiq ilə xarakterizə olunan təxirəsalınmaz vəziyyətdir. Xəstəliyə nadir hallarda rast gəlinir, lakin həmişə həyati təhlükə daşıyır. Apopleksiya əsasən hipofizin aktiv inkişaf edən şişləri, böyük və ya giqant ölçülü yeni törəmələri olan xəstələrdə inkişaf edir. Prof. Araşdırmalara əsasən, adenohipofizin şişləri zamanı bu patoloji vəziyyətin yaranma tezliyi təxminən 3% təşkil edir. Daha çox yeni törəməyə qansızmaya, nadir hallarda işemik infarkt, nekrozlara rastlanır.

Hipofizin apopleksiyasının səbəbləri
Kəskin vəziyyət kortikotrop və somatotrop adenomalar, qliomalar, hipofiz toxumasına metastazlar olan xəstələrdə yaranır. Aşağıdakı faktorlar apopleksiyaya gətirib çıxara bilər:


Hipofizin apopleksiyasının patogenezi
Apopleksiyanın patogenezi hipofiz şişlərinin yaranması və aktiv inkişafı ilə əlaqəlidir. Bu patoloji vəziyyət damar şəbəkəsinin genişlənməsi, lokal mikrosirkulyasiyanın güclənməsi ilə müşayiət olunur. Şişə fiziki və ya kimyəvi təsir kapilyarların tamlığının pozulmasına və qanın hörümçək toruna bənzər qişanın altına axmasına səbəb olur. Yeni törəmənin aktiv inkişafı beyin maddəsinin,