ləngiməsinə səbəb olurlar.


Hipotireozun təsnifatı və yaranma səbəbləri
hipotireozun səbəbləri
Hipotireoz anadangəlmə və qazanılmış xarakterli ola bilər. Anadangəlmə forma uşaq doğulduqdan dərhal sonra aşkarlanır. Onun inkişafı müxtəlif amillərdən asılı ola bilər. Lakin xəstələr arasında qazanılmış hipotireoz daha çox (99%-dən çox hallarda) müşahidə edilir. Onun başlıca yaranma səbəbləri aşağıdakılardır:

Qeyd olunan səbəblər əksər hallarda geridönməyən hipotireozla nəticələnir.

Anadangəlmə hipotireoz qalxanabənzər vəzin və ya hipotalamo-hipofizar sistemin struktur dəyişiklikləri, tireoid hormonların sintezinin zəifləməsi, bətndaxili dövrdə müxtəlif ekzogen amillərin təsiri (dərman preparatlarının qəbulu, autoimmun patologiyalarda anada qalxanabənzər vəzə qarşı anticisimlərin olması) nəticəsində yaranır. Ananın tireoid hormonları ciftdən keçərək, qalxanabənzər vəzin patologiyasına malik olan dölün bətndaxili inkişafına nəzarəti kompensə edir. Uşaq doğulduqdan sonra yenidoğulmuşun qanında anadan keçən hormonların səviyyəsi aşağı düşür. Tireoid hormonların çatışmazlığı uşağın mərkəzi sinir sisteminin (xüsusən baş beyin qabığı) inkişafdan qalmasına səbəb olur. Bu da əqli gerilik, skelet və müxtəlif orqanların inkişaf pozğunluqları ilə özünü büruzə verir.

Baş verən dəyişikliklərin səviyyəsindən asılı olaraq, hipotireozun 3 forması ayırd edilir:

Birincili hipotireoz qalxanabənzər vəzin iltihabi prosesləri, hipoplaziya və ya aplaziyası, tireoid hormonların biosintezinin irsi defektləri, subtotal və ya total tireoidektomiya, orqanizmə yodun lazımi miqdarda daxil olmaması nəticəsində yaranır. Bir sıra hallarda birincili hipotireoz naməlum mənşəli (idiopatik) olur.

Nadir rast gəlinən ikincili və üçüncülü hipotireoza hipotalamo-hipofizar sistemin zədələnmələri (şiş, cərrahi müdaxilə, şüalanma, travma, qansızma) səbəb olur. Belə vəziyyətlərdə qalxanabənzər vəzin fəaliyyətinə nəzarət zəifləyir.

Tireoid hormonların nəqlinin pozulması və ya onlara qarşı