çəkisi 25-90 q, diametri 1,5-10 sm ola bilər.


Qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomasının səbəbləri
Müasir konsepsiyalara görə qalxanabənzərətraf vəzilərin adenoması iki tip mutasiyalarla (mitotik kontrol mexanizmində və ya paratiroid hormonun sekresiyası prosesinin son kontrolunun mutasiyaları) bağlı ola bilər.

Bu və ya başqa mutasiya kalsiumun paratiroid hüceyrələrə nəqlində iştirak edən zülalları kodlaşdıran genlərə təsir göstərir. Nəticədə mutant hüceyrələr – paratirositlər yüksək mitotik və sekretor aktivliyə malik olur, kontrolsuz bölünməyə başlayır və paratiroid hormonları avtonom sintez edən paratiroid vəzin adenomalarına başlanğıc verir. Baş və boyun nahiyəsinin travmaları və şüalandırılması qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomasının inkişafına zəmin yaradır.

Histomorfoloji strukturundan asılı olaraq qalxanabənzərətraf vəzilərin xoşxassəli epitelioması, əsas açıq rəngli hüceyrələrin (sulu-hüceyrəli adenoma) adenoması, əsas tünd rəngli hüceyrələrin adenoması, asidofil hüceyrələrin adenoması, adenolipoma (lipoadenoma) ayırd edilir. Qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomasından xərçəng 2% hallarda inkişaf edir.

Qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomaları, adətən, sarımtıl-qəhvəyi rəngli, yumşaq konsistensiyalı və aydın konturlu şişəbənzər düyünlər olur; tez-tez içərisində kista təyin olunur. Əksər hallarda qalxanabənzərətraf vəzin adenomaları aşağı cütdən birini zədələyir; nadir hallarda paratireoadenoma iki və daha artıq vəzidə rast gəlinir və qalxanabənzərətraf vəzilərin diffuz hiperplaziyaları ilə differensial diaqnostikanın aparılmasını tələb edir.

Qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomasının simptomları
Qalxanabənzərətraf vəzin adenomalarının klinik təzahürləri dəyişkən ola bilər. Bu patologiyanın səbəb olduğu hiperparatireozun böyrək, sümük, ürək-damar, mədə-bağırsaq formaları ayırd edilir.

Tipik ümumi simptomları nasazlıq, iştahasızlıq, arıqlama, ürəkbulanma, qusma, qəbizlik, sümüklərdə diffuz ağrılar, artralgiyalar, əzələ zəifliyindən