n (xüsusən ətrafların proksimal əzələlərində) ibarətdir. Qalxanabənzərətraf vəzin adenomalarının inkişafı polidipsiya və poliuriya, psixi pozulmalarla (yaddaşın pisləşməsi, depressiya, qıcolmalar, komatoz vəziyyətlər) müşayiət oluna bilər.

Paratireoadenomalar zamanı pasientlərin əksəriyyətində hiperparatireozun sümük forması inkişaf edir. Sümük sisteminin zədələnməsi generalizəolunmuş fibroz-kistoz ostitlər, osteoporoz, borulu sümüklərin və fəqərə cisimlərinin patoloji sınıqları, dişlərin laxlaması və düşməsi ilə təzahür edir. Qalxanabənzərətraf vəzin adenomaları ilə assosiasiya olunmuş hiperparatireozun böyrək forması sidik daşı xəstəliyi və ya diffuz nefrokalsinoz şəklində gedə bilər.

Birincili hiperparatireozun mədə-bağırsaq forması zamanı tez-tez ağırlaşmalarla yanaşı gedən mədə və ya onikibarmaq bağırsağın xoraları, güclü ağrı sindromu, qusma və steatoreya ilə pankreatit, xolesistit qeyd oluna bilər. Paratireoadenomalarda ürək-damar sistemi tərəfindən pozulmalar, adətən, arterial hipertoniya, ürək qapaqlarının və koronar arteriyaların kalsifikasiyası baş verir.

Hiperkalsiemiya nəticəsində qalxanabənzərətraf vəzin adenomaları olan pasientlərdə oynaqların zədələnməsi (xondrokalsinoz), gözün buynuz qişasına duzların toplanması (haşiyəli keratit), dəridə quruluq və qaşınma, qulaq seyvanlarının kalsifikasiyası qeyd oluna bilər. Ürək əzələlərinə kalsiumun həddən artıq toplanması kəskin miokard infarktı; böyrək kanalcıqlarının nekrozu zamanı kəskin böyrək çatışmazlığı inkişaf edir.

Qanda kalsiumun səviyyəsi 3,5 mmol/ l-dən yüksək olduqda hiperkalsiemik kriz inkişaf edə bilər. Bu zaman davamlı qusma, epiqastriumda ağrılar, oliqouriya və anuriya, huşun pozulması, ürək-damar çatışmazlığı, ağır mədə-bağırsaq qanaxmaları, damardaxili trombozlar qeyd olunur.

Qalxanabənzərətraf vəzilərin adenomasının diaqnostikası
Qalxanabənzərətraf vəzin adenomaları fonunda inkişaf etmiş birincili hiperparatireozu olan pasientlərin müayinəsi endokrinoloq, qastroenteroloq,