böyrək çatışmazlığı zamanı təyin edilir).

İnsulinin yeridilməsi qan və sidikdə qlükoza səviyyəsinə sistematik şəkildə nəzarət etməklə həyata keçirilir. Təsir mexanizmi və müddətinə görə insulinin 3 növü mövcuddur: prolonq (uzunmüddətli), orta və qısa təsirli. Prolonq xarakterli insulin qida qəbulundan asılı olnadan gündə 1 dəfə yeridilir. Əksər hallarda prolonq təsirli insulin inyeksiyaları orta və qısa müddətli preparatlarla birgə təyin edilir, bu da şəkərli diabetin kompensasiyasının əldə olunmasına imkan verir.

İnsulinin doza həddinin aşılması şəkərin qanda miqdarının kəskin azalmasına, hipoqlikemiya və koma vəziyyətinin yaranmasına səbəb olur. Preparatların növü və insulinin dozalanma qaydasını təyin edərkən pasiyentin gün ərzində fiziki aktivliyi, qanda qlükoza səviyyəsinin stabilliyi, qida rasionunun kaloriliyi, insulinə həssaslıq və s. istinad edilir. İnsulinoterapiya zamanı yerli (inyeksiya yerində ağrı, hiperemiya, şişkinlik) və ümumi (anafilaktik şoka qədər) allergik reaksiyaların inkişafı mümkündür. Həmçinin insulinoterapiya lipodistrofiya (insulinin yeridildiyi sahədə piy toxumasının içəri batması) ilə ağırlaşa bilər.

Şəkərsalıcı həblər insulindən asılı olmayan şəkəri diabet zamanı dietoterapiya ilə birgə təyin edilir. Qanda qlükozanın səviyyəsini azaltma mexanizminə əsasən şəkərsalıcı vasitələr aşağıdakı qruplara bölünür:


sulfanil-sidik cövhəri preparatları (qlikvidon, qlibenklamid, xlorpropamid, karbutamid) – mədəaltı vəzinin ß-hüceyrələri tərəfindən insulin sintezini stimulə edir, qlükozanın toxumalara keçməsini asanlaşdırır. Bu qrupa daxil olan preparatların optimal dozası qlükoza səviyyəsinin 8 mmol/l-dən yüxarı qalxmasına imkan vermir. Doza həddinin aşılması zamanı hipoqlikemiya və koma mümkündür.
biquanidlər (metformin, buformin və s.) – şəkərin bağırsaqda mənimsənilməsini zəiflədir və periferik toxumaların qlükoza ilə doymasına şərait yaradır. Biquanidlər qanda sidik turşusunun səviyyəsini artıraraq, yaşı 60-dan yuxarı olan