Ayaq əyriliyi – sümüklərin «X»- və ya «O»-şəkilli deformasiyası və ya baldırın yumşaq toxumalarının qeyri-mütənasib paylanması nəticəsində ayaqların düzgün konturunun pozulması ilə xarakterizə olunur. Ayaq əyriliyi yalnız kosmetik qüsur hesab olunmur, bu patologiya bud və diz oynaqlarının bərabər şəkildə yüklənməsini pozaraq, osteoartroz və ya qonartrozun inkişafına gətirib çıxara bilər. Ayaqların əyilməsi əksər hallarda yastıpəncəliklə nəticələnir.

Ayaq əyriliyi barədə ümumi məlumat
Qadınların 20%-dən çox hissəsi ayaqlarının formasından qeyri-məmnundur. Ayaq əyriliyi problemi qadınlarla yanaşı kişiləri də narahat edir. Düzgün ayaq forması üçün bud-çanaq oynağının başından çəkilən xəttin diz qapağının ortasından keçməklə I və II ayaq barmaqları arasında sona çatması xarakterikdir. Bu xətdən kənaraçıxmalar ətrafların normal biomexanikasını pozur. Ayaqların ideal forması aralıq, diz oynaqları və baldırın yuxarı 1/3 hissəsi, eləcə də topuq nahiyəsinin daxili iyşəkilli konturları ilə səciyyələnir.

Ayaq əyriliyinin təsnifatı
Ayaq əyriliyi həqiqi və yalançı ola bilər. Həqiqi ayaq əyriliyi qamış sümüyünün deformasiyası ilə bağlı aşağı ətrafların quruluş xüsusiyyəti sayılır, onun 2 variantı ayırd edilir: valqus («X»-vari) və varus («О»-şəkilli).

Valqus əyriliyində ayaqlar «X» hərfini xatırladır. Baldırların xaricə doğru cüzi əyilməsi norma sayılır və kişilərdə 5 -7° , qadınlarda isə 10° təşkil edir. Ayaqların «X»-vari formasında əyriliyin xarici bucağı normadan artıq olur, diz oynaqlarının birləşdirilməsi zamanı topuqların həddindən artıq aralanması müşahidə edilir.

Varus əyriliyində ayaqlar «О» hərfinin konturlarını əmələ gətirir. Bu tip əyrilik topuqdan başlayaraq, aralığa qədər daxili konturun pozulması ilə özünü büruzə verir. Vaqus əyriliyinin 2 forması vardır: önə açılan bucaq və zirvə əyriliyinin arxaya yönəlməsi ilə rekurvasiya edən ayaqlar; arxaya açılan bucaq və zirvə əyriliyinin önə istiqamətlənməsi ilə kifozlaşan ayaqlar.

Ayaqların həqiqi