Dovşandodaqlıq – bətndaxili dövrdə burun boşluğu və yuxarı çənə toxumalarının bitişməməsi nəticəsində yaranan və dodaq yarığı ilə xarakterizə olunan anadangəlmə inkişaf qüsurudur. Dovşandodaqlıq uşağın qidalanma və nitqində çətinliklərlər yaradır, lakin onun ümumi psixosomatik inkişafında adətən heç bir pozğunluğa rast gəlinmir. Dovşandodaqlıq çox zaman qurdağızlıq – damaq yarığı ilə birgə müşahidə olunur. Bu tip qüsurlar hələ bətndaxili inkişaf dövründə ultrasəs müayinənin köməyilə aşkarlana bilər. Dovşandodaqlıq cərrahi üsul – xeyloplastika ilə aradan qaldırılır, müştərək qüsurlarda rinoxeyloplastika, rinoxeyloqnatoplastika icra olunur.

Dovşandodaqlıq barədə ümumi məlumat
Dovşandodaqlıq (xeylosxizis) – üz-çənə nahiyəsinin inkişaf qüsuru olub, üst dodağın bitişməməsi ilə səciyyələnir. Körpələrin 0,04%-i dovşandodaqlıqla doğulur, onların arasında oğlanlar üstünlük təşkil Dodaq və damaq yarığı hamiləliyin 8-ci həftəsinə qədər formalaşır, üz-çənə orqanlarının mayası məhz bu dövrdə qoyulur. Üz yarıqları çox nadir hallarda izoləolunmuş formada qeydə alınır. Hər 5-ci halda onlar ağır anadangəlmə sindromların tərkibinə daxil olur. Üz yarıqlarının korreksiyası, pozulmuş funksiyaların bərpası və pasiyentlərin reabilitasiyası ilə üz-çənə cərrahı, stomatoloq, loqoped, pediatrlar məşğul olur.

Dovşandodaqlığın yaranma səbəbləri
Qurdağızlıq kimi dovşandodaqlığın da formalaşması gen səviyyəsində baş verən dəyişikliklərlə bağlıdır. Dodaq yarığının inkişafına cavabdehlik daşıyan TBX22-genin mutasiyasına toksikoz, stress, antibiotiklərin qeyri-rasional istifadəsi, radiasiya, infeksiya, ananın zərərli vərdişləri (siqaret, alkoqol və narkotiklərdən istifadə) səbəb olur. Həmçinin hamilə qadının ginekoloji və ümumi somatik patologiyaları qüsurun formalaşmasına təsir edir.


Dovşandodaqlığın yaranmasında iştirak edən əlverişsiz amillər arasında kimyəvi (22,8%), psixi (9%), bioloji (5%), fiziki (2%) faktorlar, mexaniki travmalar (6%) xüsusilə qeyd olunur. Dovşan dodaq uşağa